Marcel van Wing (The Flower Farm): ‘Het grootste startkapitaal dat je kunt krijgen is het vertrouwen van je ouders’

Strijden tegen de ‘reuzen’: waarom margarine de sleutel is

Marcel ziet The Flower Farm niet als een margarinebedrijf. „Wij zijn een bedrijf dat zich bezighoudt met een probleem dat veel groter is dan wat er speelt in margarineland. Wij strijden voor onze missie om het regenwoud te behouden.’’

Al snel benoemt Marcel dat hij nog geen euro heeft verdiend aan The Flower Farm. ,,Misschien komt dat op een dag wel, daar moet ik ook eerlijk in zijn. Ik zeg dit omdat ik wil bewijzen dat het een bijzonder bedrijf is.’’

Waarom mag je geen geld verdienen aan zo’n belangrijke missie?

„Ja, dat is grappig hè? Als je er een rotzooi van maakt, mag je in de grootste auto’s rijden en dan ben je helemaal The Man. En doe je iets goeds, dan moet je in een elektrische auto of het liefst op de fiets. Mijn verdienste is dat het kappen van het regenwoud stopt. En ik wilde iets doen waarvan iedereen zegt dat het niet kan. Ik koos voor margarine, een categorie die vastzit. Alleen al de zwarte verpakking, iedereen lachte ons uit.’’

Waarom het regenwoud?

,,Ik heb in Indonesië gewoond en rondgereisd toen het nog oerwoud was. Als je daar nu staat hoor je niks meer, nog geen mug. Ik ben in een apenopvang geweest en stond daar met tranen in mijn ogen. Dat contrast zie ik en daardoor ben ik een nog grotere activist dan toen ik begon. Ik begon vanuit mijn oude missie: ik wil dingen anders doen en ik zie wel. Pas later werd het echt serieus.’’

Het cadeau van zijn vader: waarom hij nooit bang is om te falen

Marcel denkt dat zijn activistische kant voortkomt uit het veilige gevoel dat hij van zijn ouders kreeg, het gevoel dat hem eigenlijk niets kon overkomen. „Mijn vader was meedogenloos lief. Door het hele leven heen stond hij achter me, als er iets misging sprong hij voor mij in de bres. Hij ging tot aan de hoogste instanties rechtvaardigheid halen voor ons. Je voelde je altijd veilig bij hem.”

Zijn ouders leerden hem een belangrijk principe: dat je veilig kunt zijn in wat je doet. „Mijn vader zei: het maakt me niet uit wat je doet, we staan altijd achter je. Dat heeft hij ook bewezen. Dat geeft enorm veel zelfvertrouwen.”

Zelfvertrouwen van huis uit

Dat onvoorwaardelijke vertrouwen leidde later tot onvrede met een corporate bestaan, tot de oprichting van Alfred en tot het gevoel dat hij slaagt als ondernemer. Dat gevoel werd bevestigd toen Marcel in Indonesië woonde en werkte. „Omdat je daar met je koffertje staat en denkt: dit kan mij dus gebeuren. Ik ben volstrekt verloren in deze wereld. ’s Avonds krulde ik mezelf op en dacht: waarom heb ik dit in hemelsnaam bedacht?”

Toch bleef Marcel en werd de tijd in Indonesië een van de fijnste en leerzaamste periodes in zijn leven. Hij ervoer hoe het is om je compleet verloren te voelen, maar ontdekte tegelijkertijd hoeveel het hem bracht, als mens én als professional.

Blind vertrouwen: de radicale keuze voor optimisme

Vertrouwen is nog steeds een van Marcels belangrijkste waarden, zeker in zijn privéleven. „Omdat je anders een veel minder leuk leven hebt als je mensen in je omgeving niet vertrouwt. Ik heb relaties gehad waarin dingen anders liepen dan je denkt, en stevig ook. Toch heb ik altijd blind vertrouwen in de relatie die ik heb, ondanks dat ik weet dat het anders kan. Als je dat niet doet, bepaalt wat er is gebeurd je toekomst. Dat is niet eerlijk naar de ander toe en je maakt het jezelf ook heel moeilijk.”

Op zakelijk vlak hoopt Marcel dat hij inspireert en anderen echt de ogen kan openen en kan verwonderen.

Een leider die geen ‘nee’ accepteert

Marcel denkt dat mensen vaak banger zijn voor wat er kan gebeuren dan voor wat er daadwerkelijk gebeurt, tenzij het om hun gezondheid gaat. Die gedachte vormt ook zijn leiderschapsstijl. „Dat vinden mensen in mijn omgeving niet altijd fijn. Want mijn leiderschapsstijl betekent dat mensen soms moeite hebben om mij te volgen. Ik accepteer eigenlijk nooit ‘nee’ als antwoord, omdat ik vooral mogelijkheden zie.”

Je kunt toch juist leren van mensen die je tegenspreken?

„Waarom? Ik doe wat ik leuk vind en daar zullen ook foute dingen inzitten. Het is helemaal niet erg om fouten te maken, het voordeel is dat het lekker duidelijk is. Zeker in een startupfase, of een fase waarin je hard groeit, is duidelijkheid belangrijk. Als je dan eerst allerlei comités moet houden om mensen mee te krijgen, raak je een stuk snelheid en scherpte kwijt. Je maakt honderd fouten, maar het zijn dan wel mijn fouten.”

Toch benadrukt hij dat gedrevenheid altijd gepaard moet gaan met enthousiasme. „Ik ben geen boze man die de troepen staat toe te schreeuwen. Het gaat om het enthousiasme en de overtuiging die je hebt in een bepaald gedachtengoed. Dat werkt aanstekelijk en geeft energie. Het woord ‘lachen’ gebruik ik vaak. Is het lachen? Vinden we dat lollig? Anders gaan we het niet doen.”

Heb je het gevoel dat in jouw rol als leider mensen weleens wantrouwen bij je hebben gevoeld?

„Dat is een goeie, ik heb heel veel vertrouwen in dingen die mij overkomen. Daardoor kan ik functioneren. In het leiden van een club mensen ben ik vrij directief. Als ik terugkijk op mijn tijd bij Alfred, vertrouwde ik mensen wel, we hadden een heerlijk team dat paste bij de managementstijl. Zakelijk gezien waren we een van de beste reclamebureaus van Nederland, we maakten serieus veel winst. En dat is hoe lullig het ook is, het gevolg van een strakke managementstijl.”

Hij gaat verder: „Unilever was een grote opdrachtgever, dat was een hele andere cultuur. Zij moesten consensus zoeken. Wat moeten wij nou aan consensus zoeken met 40 man? Dat wordt ook weleens vergeleken met een groot ego en misschien is dat ook wel een beetje waar.”

Heeft dat jou weleens in de weg gezeten?

„Een groot ego? Weet ik niet, mensen met een groot ego hebben een bord voor hun kop, dus die zien het zelf niet hè?”, zegt Marcel lachend.

Achteraf gezien zou hij sommige situaties anders hebben aangepakt, door minder snel een oordeel te hebben of minder directief te zijn. „Ik ben me daar steeds bewuster van, waardoor ik het minder doe.”

Zelfkennis helpt om bewustere keuzes te maken

Volgens Marcel is het belangrijk dat mensen zich bewuster worden van hun keuzes. „Mijn keuzes liggen daardoor ook onder een vergrootglas. Er zijn veel mensen die zeggen: ja, maar de margarine zit wel in een plastic kuipje. Als ik alles perfect duurzaam wil doen, word ik onbetaalbaar. Dan wil niemand mij kopen en vindt niemand mij lekker. Je kunt beter één ding echt goed doen dan proberen alles goed te doen, want dan word je niks.”

Hij benadrukt dat hij zijn hele leven niet volledig heeft omgegooid. „Ik eet weleens vlees en reis nog steeds, al doe ik het wel bewuster. Maar één ding heb ik geprobeerd aan te pakken: het probleem met palmolie. Dat is mijn bijdrage. En die is vele malen groter dan die van mensen die vertellen dat ik mijn hele leven anders moet inrichten.”

Lees ook - Ben Cohen roept op tot actie: ‘Onze Free Ben & Jerry’s-stickers staan écht mooi op Magnum-verpakkingen’

Positief blijven bij een zware missie

De missie van The Flower Farm is stevig: het beschermen van het regenwoud, met bewust een positieve toon. „Hoe zwaarder de missie, hoe positiever je erover moet praten. Wij zeggen: hieperdepiep hoera, lang leve het regenwoud! Dat is iets heel anders dan fuck palm. Laten we een positief beeld delen. Dat is leuker, en dan wordt het ook lachen.”

De wasstraat: hoe je personeel intrinsiek motiveert voor het regenwoud

De belangrijkste KPI van The Flower Farm blijft het behoud van vierkante meters regenwoud. Die focus vasthouden is lastig wanneer de financiële druk toeneemt. Volgens Marcel is het een onmogelijke opgave om het DNA vast te houden „Het merk is sterk verbonden aan de oprichters. Dat geeft spanning nu het bedrijf verder professionaliseert.”

Het enige wat hij denkt te kunnen doen is loslaten. Tegelijkertijd blijft hij zoeken naar de juiste mensen binnen het bedrijf, en dat blijkt zelfs met zo’n uitgesproken missie niet makkelijk. Intern noemt hij dat proces weleens ‘de wasstraat’. Mensen moeten regelmatig opnieuw door de missie heen om te voelen waar ze het voor doen.

Gaat personeel dan ook naar het regenwoud?

„Ja, ze moeten naar het regenwoud!” Sommige medewerkers zijn er ook geweest, maar Marcel wil dat ze er uit zichzelf naartoe gaan. „Natuurlijk betalen we dan het ticket. Maar zie het niet als een corporate trip: ga erheen en leef het.”

Als die intrinsieke interesse er niet is, heeft het weinig effect. Juist daarom blijft het volgens hem een uitdaging om mensen te vinden die niet alleen geïnteresseerd zijn in het onderwerp, want die zijn er genoeg, maar er intrinsiek ook echt door gedreven zijn. „We willen mensen die vanuit het juiste DNA werken en daarin hebben we nog stappen te zetten.”

Inspireren van andere merken

Naast het beschermen van regenwoud wil The Flower Farm ook andere merken inspireren om duurzamere keuzes te maken, want zij bewijzen dat je financieel gezond kunt zijn en tegelijk een bijdrage kunt leveren aan de wereld.

Vooral kleinere initiatieven weten het merk te vinden. De grote margarine-merken zoals Becel en Blue Band zijn volgens Marcel minder consequent. „Ze gebruiken nu bijvoorbeeld kokos in plaats van palmolie. Maar kokos heeft volgens ons een nog grotere impact op de natuur. Mangrovebossen verdwijnen, zeedieren en landdieren gaan dood en er worden zelfs apen ingezet om kokosnoten te plukken. Het is net zo goedkoop als palmolie en ze doen het alleen in landen waar palmolie onder vuur ligt. Voor margarine hebben ze het veranderd, maar in 50 tot 60 procent van alles wat je koopt in de supermarkt zit palmolie, van shampoo tot koekjes.”

Ondernemen zonder financieel infuus

Wat zou hij zeggen tegen bedrijven die wel duurzaam willen ondernemen, maar twijfelen aan de financiële haalbaarheid?„Ga van dat financiële-haalbaarheid-infuus af. Zolang je daaraan ligt, kom je er nooit vanaf.”

Voor bestaande bedrijven die puur financieel gedreven worden, is veranderen volgens hem moeilijk. Nieuwe bedrijven die gesticht zijn vanuit een andere missie, kunnen dat wel. „Als we met z’n allen op een andere manier bedrijven stichten, ziet de wereld er over dertig of veertig jaar heel anders uit.”

Lees ook: Scherp betoog van Paul Polman richting CEO’s in VS: trap niet in de valstrik van politieke corruptie

‘Jongen, je bent een kurk’

De overtuiging dat je uiteindelijk altijd weer boven komt drijven heeft Marcel altijd houvast gegeven. „Je moet het ook ervaren. Je kunt wel een overtuiging hebben, maar als het nooit bewezen wordt houdt het op.” Hij blijft zijn ouders daar dankbaar voor. „Dankzij hen sta ik zo in het leven.” Zijn vader verwoordde het ooit simpel: jongen, je bent een kurk. Waar je ook wordt ondergedompeld, je komt altijd weer bovendrijven.

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: