Verheijen is totaal niet statusgevoelig. Zelfs in formele situaties blijft hij zichzelf. „Bij de Raad van Bestuur schuif ik wel eens in mijn oude kleren aan. Dan krijg ik opmerkingen, en ik zeg dan: ‘Vandaag ben ik ff mezelf’.”
In zijn leiderschapsrol, waarin hij veel contact heeft met directeuren, raden van commissarissen en toezicht, laat hij zich niet afleiden door wat anderen denken. Zij vinden hem soms moeilijk te doorgronden en zelfs een beetje spannend. Hij komt niet snel in conflictsituaties terecht en kan gesprekken rustig naar zich toe trekken.
„Ik merk het ongemak, maar ook de waardering dat ik mezelf ben en kalm blijf. Als het spannend wordt, helpt die rust het gesprek verder. Voor directeuren kan dat soms een beetje vreemd zijn, maar voor mij maakt het niets uit. Ik houd er wel rekening mee: ik draag niet altijd een slobbertrui en scheer mijn baard, maar het gevoel dat het ertoe doet, heb ik niet.”
In de artikelenreeks De (v)oorsprong gaat Fenna de Man op zoek naar de persoonlijke oorsprong van leiders en de rol die die speelt in hun zakelijke succes. De interviews laten zien dat wie je bent onlosmakelijk verbonden is met hoe je leidt, keuzes maakt en waarde creëert. Het (er)kennen van je oorsprong zet je op voorsprong.
In deze reeks verschenen eerder al:
De kracht van een eenvoudige afkomst
Zijn moeder was de spil van het gezin en inspireert hem nog elke dag, ook al is ze enkele jaren geleden overleden. „Mijn moeder bepaalde alles. Mijn vader was praktisch ingesteld, maar mijn moeder zorgde voor verbinding. Zij kwamen uit de oorlog, kenden armoede en hadden de lagere school niet afgemaakt. Inclusiviteit en aandacht voor anderen waren vanzelfsprekend.”
Zijn proefschrift belandde gewoon op de koelkast, tussen de tekeningen van de kleinkinderen. Toen zijn diploma kwijt was, bleek deze ergens achterin een Suske en Wiske te zitten. ,,Iedereen was gelijk voor haar én welkom, daarom had ze zoveel contacten en begrip voor allerlei mensen en situaties.”
Door de jaren heen heeft Verheijen veel mensen gecoacht en begeleid, zowel in ontwikkelprocessen als bij ziekte. Daarbij merkte hij dat de onvoorwaardelijke liefde die hij van huis uit kende bij anderen vaak niet vanzelfsprekend is. ,,Vaak zaten daar ingewikkeldheden, voorwaarden en verplichtingen aan vast. Dat kende ik helemaal niet.”
Onvoorwaardelijke liefde boven prestaties
Succes of studieprestaties waren voor hem nooit bepalend. Hij is de enige uit een gezin van vijf kinderen die heeft gestudeerd, maar voor zijn ouders maakte dat geen verschil. „Zij reageerden met net zoveel liefde op het zwemdiploma van een kleinkind als op mijn promotie. Die sfeer draag ik zelf ook uit naar mijn kinderen.”
,,Ik heb een ingewikkeld zorggezin: het ene kind zit op het laagste onderwijsniveau en heeft veel zorg nodig, het andere studeert psychologie aan de universiteit. Voor mij maakt dat geen verschil. Liefde is onvoorwaardelijk, ongeacht prestaties of niveau.”
Van de directietafel terug naar de werkvloer
Verheijen heeft sinds kort zijn rol als medisch directeur van Result Laboratorium neergelegd. „Ik vind dat het te weinig over patiëntenzorg gaat. Het gaat vooral over geld, de dynamiek over groter worden en over de politiek. Ik ben daar niet slecht in, maar ik wil iemand anders zijn. Ik word warm van goede patiëntenzorg waar mensen wat aan hebben. Dat kun je ook doen in een directierol, maar daar komt het minder uit de verf. Vanuit de rol van expert lukt dat beter.”
„Nu aan een organisatie bouwen voor over tien jaar, dat past minder bij mij. Ik maak liever nu het verschil, over tien jaar ben ik misschien wel dood.”
Patiëntenzorg centraal: de essentie niet uit het oog verliezen
„Het ‘waar doe je het eigenlijk voor?’ is voor mij leidend.” Hij ziet vaak dat mensen dat halverwege vergeten. Voor hem maakt het weten waarvoor je iets doet de wereld logisch en voorspelbaar. In het lab draait alles om goede zorg voor de patiënt. Regels zijn belangrijk, maar soms vallen mensen ertussen. „Als je dan iemand wegstuurt omdat een formulier ontbreekt, ben je vergeten waar het om gaat. De regels zijn er voor de groep, maar je moet zelf snappen wat het goede is om te doen. En als je afwijkt, ga je erover in gesprek. Zo ontstaat de cultuur die je wil.”
‘We geven toch ook niet de hele straat chemo?’
Verheijen merkt dat organisaties vaak kiezen voor voorspelbaarheid en dat is volgens hem niet wat de zorg nodig heeft. „Managers willen regels, overzicht en zo min mogelijk gedoe. Maar dat levert niet de beste zorg op. Ik houd me vaak niet aan de regels, maar ik praat er wel over. Zo creëer je cultuur.”
Volgens hem begint goede zorg altijd bij het individu. ,,Bestuurders kijken vaak naar groepen, maar echte zorg is maatwerk. Het gros past binnen de regels, maar er blijft altijd iemand over die erbuiten valt.”
Hij geeft een opvallend voorbeeld dat hij ook in directiekamers gebruikt om zijn punt te maken: ,,We gaan toch ook niet de hele straat chemo geven alleen omdat dat goedkoper is? Nee, we geven chemo aan degene die het nodig heeft. Je moet oog hebben voor het individu.”
Verheijen spreekt ook uit persoonlijke ervaring: van zijn vier kinderen hebben er twee een nieraandoening. Voor één kind stond hij vorig jaar zijn nier af. Hij is niet alleen zorgprofessional, maar ook ‘zorgouder’, zoals hij dat zelf noemt. Dat maakt zijn blik op zorg en leiderschap persoonlijk en scherp.
“Ik houd me vaak niet aan de regels, maar ik praat er wel over, zo creëer je cultuur”
François Verheijen
Effectiever samenwerken door ruimte te geven
Veel misverstanden en conflicten in organisaties komen volgens Verheijen voort uit de manier waarop mensen hun gedachten verbinden met de werkelijkheid. Hij noemt dat overbruggende gedachten. ,,Overbruggende gedachten ontstaan wanneer wat je in je hoofd hebt, niet helemaal overeenkomt met de werkelijkheid. Mensen gebruiken ze om hun wereldbeeld te verbinden met wat er gebeurt. Ruimte geven om deze gedachten te verwerken leidt tot effectiever samenwerken.”
Hij verduidelijkt het met een voorbeeld: ,,Stel iemand rookt, terwijl hij weet dat het ongezond is. In zijn hoofd bestaan twee werkelijkheden: het besef dat roken slecht is, en het feit dat hij toch rookt. Mensen maken verhaaltjes: ‘Ik rook er maar één per dag’ of ‘Ik stop volgend jaar’. Dat zijn overbruggende gedachten. In een ziekenhuis werkt het hetzelfde: geef mensen de tijd om hun perspectief bij elkaar te brengen, in plaats van direct kritiek te geven. Zo kun je samen veel effectiever handelen.” Als je die tijd niet krijgt, leer je er niets van en verandert er dus ook niets.
Ruimte om te falen en de kracht van mildheid
Verheijens opvoeding beïnvloedt direct zijn manier van leidinggeven. „Ik focus op wat er écht toe doet. Regels en protocollen zijn belangrijk, maar alleen als ze bijdragen aan de kern van het werk: verbinding, aandacht en betekenisvol handelen. Van huis uit leerde ik dat logica en aandacht voor anderen belangrijker zijn dan regels en status.”
“Je mag dingen verprutsen in mijn ogen, en door daar mild over te zijn ontstaat er ruimte voor groei”
François Verheijen
Die basis van mildheid helpt hem ook in crisissituaties. Bij een grote calamiteit in het ziekenhuis hield hij bijvoorbeeld de schuldvraag in het midden, waardoor het team effectief en zonder paniek kon handelen. Door geen vingers te wijzen, kan de patiënt het beste geholpen worden. ,,Rechtvaardig zijn naar de ander is voor mij altijd belangrijk, en als arts heb ik een verantwoordelijkheid naar de patiënt. Mijn ego doet er niet toe.”
Als opleider in het Albertschweitzer ziekenhuis begeleidt hij jonge professionals tot Klinisch Chemicus. ,,Dat zijn allemaal mensen die gestudeerd hebben en gepromoveerd zijn. Als rode draad zie ik dat zij heel streng zijn voor zichzelf en daardoor hun eigen groei beperken. Je mag dingen verprutsen in mijn ogen, en door daar mild over te zijn ontstaat er ruimte voor groei.”
Leiden vanuit verbinding en vertrouwen
De opvoeding van Verheijen heeft hem een unieke voorsprong gegeven: een leiderschapsstijl die gebaseerd is op vertrouwen, inclusiviteit en verbinding. Diploma’s en titels maken voor hem niets uit: vriendelijkheid, oprechtheid en verbinding met anderen wél.
„Mensen kunnen slim of getalenteerd zijn, maar missen vaak verbinding en vertrouwen. Mijn grootste kwaliteit is dat mijn ego me niet in de weg zit. Dat verschil maakt het mogelijk om effectief te leiden en anderen te laten groeien, terwijl je trouw blijft aan je eigen waarden.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
