Karen groeide op in een gezin waarin zorg en gelijkwaardigheid centraal stonden. Haar ouders waren allebei huisarts en hadden allebei hun eigen praktijk aan huis. „Mijn moeder werkte niet mee in de praktijk van mijn vader of andersom, ze had er net zoals hij zelf een. Ze was niet minder of anders.”
Zorg voor anderen hoorde er gewoon bij. „Als wij zaten te eten en de telefoon ging, dan renden zij erheen. Voor een ander klaarstaan was normaal.” Die omgeving vormde haar niet alleen door wat haar ouders deden, maar vooral door wat ze haar meegaven: het besef dat je het goed hebt en daarom ook verantwoordelijkheid draagt voor anderen.
In de artikelenreeks De (v)oorsprong gaat Fenna de Man op zoek naar de persoonlijke oorsprong van leiders en de rol die die speelt in hun zakelijke succes. De interviews laten zien dat wie je bent onlosmakelijk verbonden is met hoe je leidt, keuzes maakt en waarde creëert. Het (er)kennen van je oorsprong zet je op voorsprong.
Tegelijkertijd kreeg ze veel vrijheid. Ze mocht alles worden wat ze wilde en werd nergens in beperkt. „Er was nooit een idee dat iets voor jongens of voor meisjes was. Ik speelde met poppen en met lego. Dat was gewoon normaal.” Die vrijheid ging hand in hand met duidelijke kaders. Als ze ergens voor koos, moest ze het ook afmaken. En als ze iets wilde, moest ze daar zelf aan bijdragen. „Als ik een nieuwe fiets wilde, moest ik zelf de helft betalen. Dus dan ging ik een jaar lang rekeningen rondbrengen voor mijn vader. En als ik een sport koos, dan deed ik dat ook minimaal een jaar. Niet zomaar beginnen en weer stoppen.”
Haar opvoeding maakte haar zelfstandig, gaf haar een groot verantwoordelijkheidsgevoel en het besef dat keuzes consequenties hebben.
Eerlijkheid en veiligheid als basis
Een van de belangrijkste waarden die Karen van huis uit heeft meegekregen is eerlijkheid. „Ik heb geen dubbele agenda: what you see is what you get.” Die openheid vertaalt zich direct naar haar leiderschap: „Je zegt wat je denkt. En als iemand het er niet mee eens is, dan heb je daar een gesprek over.” Volgens haar is dat precies hoe je veiligheid creëert.
Toch is dat niet vanzelfsprekend in het bedrijfsleven. Soms komt ze heel open een meeting in, terwijl anderen al van alles hebben afgestemd. „Dan denk ik: oh ja, zo werkt het dus ook.” In plaats van zich aan te passen, kiest ze ervoor trouw te blijven aan haar manier, maar wel te leren van de context. „Ik bespreek het achteraf. Wat gebeurde hier? Hoe voelde dat? Dat is hoe ik het aanpak.”
De lat hoog leggen
Hard werken en verantwoordelijkheid nemen zijn diep verankerd in haar manier van werken. Ze legt de lat niet alleen voor zichzelf hoog, maar ook voor anderen. Dat kan druk opleveren, erkent ze.
„Soms voelen mensen die druk. Maar omdat ik zelf zo betrokken ben, gaan mensen vaak met me mee.” Die combinatie van hoge verwachtingen en persoonlijke betrokkenheid zorgt volgens haar vaak voor sterke teams. Het wordt wat ze noemt een „high performing situatie, omdat ik er ben, meedenk en het voorbeeld geef.”
Toch ziet ze ook een valkuil: je kunt heel hard werken zonder dat het nuttig is. Ze probeert die balans bewust te bewaken en te reflecteren op wat echt resultaat oplevert.
“Als iets stuk was, repareerde mijn opa het gewoon. Hij gaf nooit op”
Karen de Lathouder
Niets is nooit echt stuk
Een belangrijke invloed in haar jeugd was haar opa. „Als iets stuk was, repareerde hij het gewoon. Hij gaf nooit op.” Die les draagt ze nog altijd met zich mee. Ze gelooft dat alles te repareren is en wil daarom altijd begrijpen hoe iets werkt. Die houding past ze niet alleen toe op dingen, maar ook op mensen en situaties. Zoals ze zelf zegt: „Kijk eerst hoe het in elkaar zit voordat je opgeeft.”
De schaduwkant van ambitie
De overtuiging dat ze alles kan worden wat ze wil, heeft haar ver gebracht. Ze dacht nooit in beperkingen en zag geen hokjes. „Ik had niet eens door dat sommige studies meer voor jongens waren.” Ze studeerde Chemical engineering en Chemical engineering & biocatalysis aan de TU Delft en Business administration, management & operations aan de Rotterdam School of Management
Diezelfde drive heeft ook een andere kant: een diep gevoel van „het is nog niet goed genoeg.” Dat kan leiden tot een constante drang om te bewijzen dat ze het wél kan. „Dan ga ik meer doen en harder werken, terwijl dat niet altijd is wat nodig is.” Een belangrijk inzicht kwam toen haar team haar daarop confronteerde. „Ik dacht dat ik er altijd was. Maar zij zeiden: je bent er niet. Ze bedoelden dat ik er niet écht was.”
“Als je er echt bent, krijgen anderen ruimte om te groeien. Dan krijg je betere gesprekken en betere beslissingen”
Karen de Lathouder
Van doen naar zijn
Waar Karen lange tijd vooral werd gedreven door actie, verschuift haar focus nu steeds meer naar aanwezigheid. Ze noemt het zelf: „Presence boven actie. Dat is waar ik aan werk.” Dat betekent vertragen, luisteren en ruimte geven. Elke dag 10 minuten mediteren helpt haar om die rust te vinden. Een reset van de dag, waardoor ze bewuster aanwezig kan zijn.
„Als je er echt bent, krijgen anderen ruimte om te groeien. Dan krijg je betere gesprekken en betere beslissingen.” Voor haar is dit geen zachte kant van leiderschap, maar juist effectiever. „Ik wil meer bereiken, niet door meer te doen, maar door echt aanwezig te zijn.”
Rolmodel buiten de boardroom
De combinatie van verantwoordelijkheid en mensgerichtheid komt ook terug in haar rol buiten de boardroom. Karen werd als eerste bestuurder uit het bedrijfsleven ambassadeur van Pride. Ze heeft er nooit een geheim van gemaakt dat ze op vrouwen valt, toch twijfelde ze in eerste instantie. „Ik dacht: ik ben niet van het dansen op een boot.”
Toch zei ze ja, en dat bleek een kantelpunt. „Een week later besefte ik pas hoeveel waarde het had. We zitten allemaal acht uur per dag op ons werk. Hoe belangrijk is het dan dat juist daar rolmodellen zichtbaar zijn?” Voor haar gaat het niet om symboliek, maar om verantwoordelijkheid nemen. „Ik voel me privileged door mijn opvoeding en positie. Dan moet je ook iets doen.”
Ze wijst erop dat minder dan 1 procent van de executives zich open identificeert als LHBTQIA+, terwijl het landelijke gemiddelde rond de 20 procent ligt. Zichtbaarheid is een manier om ruimte te creëren voor anderen. „Als ik al één iemand help om zich veiliger te voelen of meer zichzelf te laten zijn, dan is het de moeite waard.”
“Menselijk leiderschap betekent dat je resultaten haalt door oprechte aandacht voor mensen”
Karen de Lathouder
Menselijk leiderschap werkt
Karen gelooft sterk dat resultaten en mensgerichtheid elkaar versterken. „Menselijk leiderschap betekent dat je resultaten haalt door oprechte aandacht voor mensen.” Volgens haar begint alles bij verbinding. „Je moet durven uitspreken wat er speelt. Dat creëert vertrouwen en veiligheid.”
Die veiligheid is volgens haar een voorwaarde voor prestaties. „Als mensen zichzelf kunnen zijn, presteren ze beter.” Ze ziet geen tegenstelling tussen menselijkheid en resultaat. „Je hebt ze allebei nodig. Maar het startpunt maakt het verschil.”
Voor Karen gaan sterke operationele prestaties en sterke teams dan ook hand in hand. „Veilige, betrouwbare en duurzame operaties worden gerealiseerd door mensen. Mijn rol is om de juiste omstandigheden te creëren waarin teams succesvol kunnen zijn, samen betere beslissingen kunnen nemen en optimaal kunnen presteren.” Juist door ruimte te geven aan mensen, naar hen te luisteren en verbinding te zoeken, ontstaat volgens haar de basis voor sterke teams en betere resultaten.
„Daarom kijk ik ernaar uit om bij Chane tijd door te brengen op de terminals en kantoren in Europa, aanwezig te zijn, te luisteren en uit eerste hand inzicht te krijgen in de activiteiten. Alleen door dichtbij de mensen en de operatie te staan, kun je samenbouwen aan de verdere ontwikkeling.”
De lessen uit haar oorsprong
Karen vindt dat verschillende lessen uit haar oorsprong haar op voorsprong hebben gezet, zowel als mens als leider. Vooral de overtuiging dat ze alles kan worden wat ze wil, staat centraal. Maar die ambitie kan volgens haar niet zonder verbinding en oprechte interesse in anderen. „Ik geef echt om mensen en zoek verbinding.”
Daarmee raakt ze de kern van haar leiderschap: het gaat niet alleen om wat je doet, maar om wie je bent en hoe je anderen laat voelen. Hoe ze daar komt, is door regelmatig stil te staan bij de houding van haar opa, die haar nog steeds inspireert: „Je zet gewoon de ene voet voor de andere en kijkt of je het kunt fixen.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
