In dit artikel:
- Leiderschapstrainer Henk Jan Kamsteeg deelt zijn ultieme, tegendraadse top 10 managementboeken.
- Volgens Kamsteeg draait modern leiderschap niet om managen, maar om moraal, ethiek en menszijn.
- Ontdek de 5 Amerikaanse boeken die volgens Kamsteeg wél radicaal nieuwe leiderschapsideeën bieden.
De échte winnaar staat niet op de shortlist
„Voor mij is dit de winnaar van Managementboek van het Jaar: Kool-Aid voor de sekte van Trump. Het laatste deel uit de Trump-trilogie van Frank Schaper”, vertelt Henk Jan Kamsteeg. In het boek legt de schrijver haarfijn uit hoe Trump uitgroeit tot een sekteleider van een politieke beweging. „Verplichte kost voor elke leider. Het boek is origineel en geeft een goed tijdsbeeld. Als dat de criteria van het Managementboek van het Jaar zijn, had hij absoluut moeten winnen.”
Kamsteeg benadrukt: had moeten winnen. Maar dat gebeurt niet: het boek haalde zelfs de longlist niet. Om te onderstrepen: „Zo veel lezers, zoveel meningen. Andere jury, andere boeken.”
Ik vind dat leiders meer van dit soort boeken moeten lezen, over moraal en ethiek, en normen en waarden
Henk Jan Kamsteeg
Waarom leiderschap draait om moraal en ethiek
Zelf zat hij in 2021 in de jury van de verkiezing. Samen kozen ze voor het boek Fantoomgroei van Sander Heijne en Hendrik Noten. Een verrassing voor de organisatie. Niet voor Kamsteeg en zijn leesmakkers. Ze vonden het onderwerp actueel. Het boek vertelt over economische groei waarvan slechts een handjevol gelukkigen profiteert, waardoor de kloof tussen arm en rijk groeit.
Lees ook: Dit is de shortlist van Managementboek van het Jaar 2026: ‘Weerspiegelt de tijd waarin we leven’
„Geen typisch managementboek. Wel eentje waarvan managers kunnen leren. Hoe ga je om met je salaris en dat van je medewerkers? Vind jij het normaal dat jij te veel meer verdient dan schoonmakers of back office-medewerkers? Ik vind dat leiders meer van dit soort boeken moeten lezen. Over moraal en ethiek, en normen en waarden. Het mag van mij wel een laagje dieper.”
De onstilbare leeshonger van een leiderschapstrainer
Kamsteeg leest jaarlijks vijftig managementboeken. Een per week. Elk vergezeld met een recensie op zijn blog en op de site van managementboek.nl. En dat al zeven jaar. Het maakt van hem waarschijnlijk de gretigste managementboekenlezer van ons land.
De reden voor zijn leeshonger: hij is leiderschapstrainer en spreker, en wil op de hoogte blijven van wat in managementland speelt. Hij gebruikt die kennis in zijn talks over dienend leiderschap. „In mijn trainingen vlecht ik modellen en ideeën van auteurs aan elkaar.” Ook fijn: „Als ik een vraag krijg over een onderwerp dat niet in mijn training zit, vind ik het heerlijk om te kunnen zeggen, weet je, daar ken ik een leuk boek over.”
Hij schrijft ook zelf managementboeken, over dienend leiderschap. Maar die hebben nog nooit de longlist gehaald. „Het zijn business parabels. Fictieve verhalen. Misschien wijken ze te veel af van wat jury’s gewend zijn. Prima wat mij betreft.”
De verschuiving: van proces naar de mens
De prijs Managementboek van het Jaar bestaat sinds 2003. Volgens de organisatie geeft de shortlist elk jaar een goed tijdsbeeld en daarmee ook van de winnaars. Die claim is discutabel. In de beginjaren vlogen de onderwerpen van de prijswinnaars alle kanten op. Van organisatiepolitiek, beleveniseconomie tot een biografie en een corporate schandaal.
Dan verschuift de aandacht naar de interne dynamiek van organisaties: creativiteit op de werkvloer, kenniswerkers, veranderprocessen, inkoop, netwerken en gedeeld leiderschap. Later volgt een boekenhausse over de digitale economie.
Lees ook: Provotyping uitgeroepen tot Managementboek van het Jaar 2025
Sinds 2022 ligt de nadruk meer op menselijke en maatschappelijke thema’s. Eerlijkere economie, inclusie, spelend leren en giftige werkculturen. Als je die reeks doortrekt dan staan er dit jaar een paar potentiële winnaars op de lijst. Met een boek over gezond digitaal werken (Digital wellbeing@work) en een over menopauze als onbesproken factor in het functioneren van medewerkers (Zwijgverzuim).
Voor mij gaat management niet over managers maar over mensen. Je kan er alleen voor de mens zijn als jij je eigen menszijn kent
Henk Jan Kamsteeg
Kamsteeg heeft geen van de genomineerde boeken van dit jaar gelezen. Niet vreemd. Jaarlijks verschijnen in ons land zo’n 350 managementboeken. Hij consumeert slechts een zevende daarvan. Elk jaar maakt hij een persoonlijke top 5. Zijn rode draad: „Voor mij gaat management niet over managers maar over mensen. Je kan er alleen voor de mens zijn als jij je eigen menszijn kent. Zolang je met jezelf worstelt, blijft leiderschap een gevecht.”
De Top 10 Nederlandse Managementboeken (volgens Kamsteeg)
Speciaal voor BusinessWise maakt Kamsteeg een top 10 van alle Nederlandse managementboeken die een leider volgens hem zou moeten lezen. Samen geven ze een goed beeld van managementboekliteratuur van de laatste tien jaar.
In alfabetische volgorde
1. Onno Aerden. De bevrijdende rijkdom van goed genoeg (2023).
„Moeten we altijd een vijfsterrenleven leven? Of mag het ook een driesterrenleven zijn, met af en toe een vijfsterrenmomentje? Als je altijd een vijfsterrenleven wil leiden, gaat dat ten koste van anderen. Je medewerkers, de natuur, het klimaat. Dus ja, leven we voor onszelf of voor elkaar? Onno beschrijft hierin zijn persoonlijke zoektocht. Zelf leefde hij lang een vijfsterrenleven. Een mooi reflecterend boek over persoonlijk leiderschap.”
2. Wil Derkse. Benedictijnse Stuurmanskunst.
„Het beste boek uit 2001. Hoe je benedictijnse principes kunt toepassen in leiderschap. Dit boek heeft een duidelijke link met dienend leiderschap. Dat is mijn thema. Zo’n beetje alles wat Derkse zegt, heb ik onderstreept. Ik gebruik ook voorbeelden uit zijn boek in mijn trainingen.”
3. Dominique Haijtema. De Heilige Graal.
„Haalde dit jaar niet de shortlist van Managementboek van het Jaar, en dat snap ik niet. Het is een verzameling interviews met managementboekauteurs en managementgoeroes. Een soort MBA in One Day, maar dan in boekvorm. Vooral leuk zijn de afspraken die Dominique met hen maakt. Hoe reageren ze? Hoe wordt zij verwelkomd? Daarna gaat zij de inhoud in. Mensen lopen vaak weg met goeroes. Maar als je ze in de praktijk ervaart, zijn het soms andere mensen. Zo blijkt een auteur die prachtige dingen schrijft over empathisch leiderschap in het echt een hork.”
4. Cor Hospes. Hart voor Zaken. Hoe bouw je een liefdevolle organisatie.
„Het was voor mij vorig jaar het doelpunt van het jaar en stond niet eens op de longlist. Het boek gaat voor mij over dienend leiderschap. Cor noemt het leiden uit liefde, en daarmee was hij de eerste die het durfde het woord liefde te verbinden aan leiderschap. Het zakenleven gaat niet alleen meer om harde cijfers. Alles gaat in de kern over liefde. Ik geloof dat leiders dat steeds meer gaan begrijpen. Ik heb in het boek eindeloos zitten strepen.”
5. Jitske Kramer en Danielle Braun. De Corporate Tribe.
„Beide zijn corporate antropoloog en beschouwen organisaties als tribes met chiefs, totempalen en rituelen. Winnaar Managementboek van het Jaar in 2016. Ik vind al hun boeken de moeite waard.”
6. Martin van Kranenburg. ChatGPT als tweede brein (2024).
„Lekker praktisch. Ik heb dit boek gelezen met mijn laptop in de aanslag om er direct mee aan de slag te gaan. Tot nu toe mijn favoriete boek over werken met ChatGPT.”
7. Inge Nuijten. Dienend-leiderschap (2021)
„Veel herkenning. Ze is mijn partner in crime. Ik word vaak in één adem met haar genoemd.”
8. Frank Schaper. The Great American Dictator.
„Een trilogie over Donald Trump. Drie enorme pillen. Een meesterlijke analyse van Trump. Je hoort in de media vaak dat mensen verbaasd zijn over Trump. Als je de boeken van Frank Schaper hebt gelezen, verbaas jij je nooit meer over hem.”
Lees ook: Wie is Elon Musk: dit is het oneindige dossier over de machtigste ondernemer op aarde
9. Annet Scheringa en Simone Beemster. Storylistening (2020).
„Naast dienend leiderschap spreek ik veel over storytelling. Dit boek laat zien dat organisaties vaak te veel zenden en te weinig luisteren naar wat er werkelijk leeft onder medewerkers. Verhalen ophalen is essentieel om mensen echt mee te krijgen in een visie of verandering.”
10. Ex-aequo, en allebei uit 2025. Typhoon met Liefde is de Baas en Erik Eerhart met Ik ben ook maar een man.
„Boeken over een zoektocht, over zelfontdekking en levenslessen. Schrijvers die je in hun ziel laten kijken. Van dat soort boeken kan ik echt genieten. Persoonlijk, open en reflectief. Typische managementboeken? Het gaat over persoonlijk leiderschap.”
Waarom we voor radicale ideeën naar Amerika moeten
Wil je iets radicaals nieuws horen? Dan moet je naar Amerikaanse auteurs, vindt Kamsteeg. Nederlandse managementboekschrijvers recyclen graag dingen van anderen. „Doe ik zelf ook vrolijk aan mee.” De originele ideeën komen van Amerikaanse auteurs. Jarenlang was Stephen Covey da bomb.
Later het boek De onbevreesde organisatie van Amy Edmondson. „Elke Nederlandse auteur loopt met haar ideeën weg. Net zoals eerder met Simon Sinek. Fantastische boeken, maar ook hij speelt leentjebuur. Ik ben zelf een groot fan van Ken Blanchard, en lees veel van hem in Sinek terug. Die heeft erover een slim nieuw sausje gegooid. Aantrekkelijk voor een nieuwe generatie.”
1. Adam Grant. Geven en Nemen (2022).
„Zijn we gevers? Zijn we nemers? En hoe voorkom je dat je als gever uitgeput raakt en misbruikt wordt. Een geniaal boek.”
2. Brian Klaas. Macht (2022).
„Een boek over de psychologie van macht. Hij onderzoekt waarom verkeerde leiders vaak de top bereiken en hoe ze dat voor elkaar krijgen. Ik vind het thema macht fascinerend. Haal dat standaard aan in mijn trainingen. Het effect van het oranje hesje. Mensen krijgen een positie als leidinggevende vanwege hun hoge IQ. Maar mensen rennen gillend bij ze weg omdat ze vaak een gebrek aan EQ hebben.”
3. Adam Galinsky. Inspireer.
„Mijn favoriete boek van vorig jaar. Hij vertelt dat er twee soorten leiders zijn. Eentje die inspireert, eentje die frustreert. Hij leert je hoe je anderen waar dan ook kunt inspireren.”
4. Bono. Surrender (2025).
„Je hebt echt het idee dat je bij Bono aan de openhaard zit. Wijntje erbij, en kom op, vertel maar over je leven. Wat kan ik van je leren? Niet over alles wat er allemaal goed is gegaan. Veel interessanter dan al die succesverhalen. Dat soort boeken lees ik niet meer.”
5. David Brooks. De tweede berg (2020).
„Verplichte kost voor iedere leidinggevende. Hij noemt het woord leiderschap niet of nauwelijks, maar leert je dat leiderschap begint bij zelfkennis. Waar geloof je in? Wat is je levensdoel? Welke berg wil je diep van binnen echt bewandelen? De eerste draait om de ‘ik’. Je carrière, erkenning en status. De tweede om het ‘wij’. Hoe jij de samenleving kunt dienen.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
