‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ (1989) van Stephen Covey is met meer dan 40 miljoen verkochte exemplaren een van de meest invloedrijke managementboeken ooit. Covey pleit voor leiderschap van binnenuit: van persoonlijke onafhankelijkheid naar wederzijdse afhankelijkheid.
Geen snelle trucjes, maar werken aan je karakter. Het boek is een klassieker, maar hoe past de leider van nu deze principes toe in een wereld die sneller, complexer en veeleisender is dan dertig jaar geleden? In de interviewreeks voor BusinessWise spreekt Cor Hospes topleiders over hoe zij ‘The 7 Habits’ leven.
De 3 belangrijkste lessen van Bastiaan Janssen
Falen is menselijk: als je faalt in je werk, faal je niet als mens. Dat onderscheid is cruciaal voor je welzijn.
Tem je ego: een ego heb je nodig als leider, maar de ware kunst is om op het juiste moment je mond te houden.
Zoek de ongemakkelijke waarheid: emotionele volwassenheid ontstaat pas als je uit je comfortzone durft te stappen.
Uit de schaduw stappen
Janssen weet waarover hij spreekt. Hij is CEO van De Complementair Groep, een synergetisch samenwerkingsverband van opleiders op gebied van IT en vitaliteit tot datacenters en veilig werken. Het boek van Covey heeft hij ooit eens al na drie pagina’s in een hoek gesmeten. „Ik was er niet aan toe.” Ruim tien jaar later komt Covey alsnog op zijn pad via zijn zwager. Die gaat naar een vierdaagse praktische training over zeven eigenschappen. Janssen gaat mee. Alsof hij doorvoelt dat er in hem nog iets wringt.
Hij is 38 en heeft net het bedrijf van zijn vader overgenomen: Vijfhart IT-Opleidingen. Tijdens die Covey-training realiseert hij zich dat hij uit de schaduw van zijn vader moet stappen. „Ik imiteer wat bij hem goed werkt. Ik wil het zelf anders doen en leren mijzelf te zijn. Veel mensen zetten Covey neer als managementliteratuur. Voor mij is het eerder een zelfhulpboek.”
Waar gaat het boek in de kern voor jou over?
„Aan de bal blijven. Je moet proactief zijn, gewoon doen. Dan moeten mensen jou volgen in plaats van dat jij moet reageren op wat er allemaal om je heen gebeurt.”
„En ja, win-win is voor mij the king. Daar drijft elke relatie op. Je moet eraan blijven werken om die in evenwicht te houden. Omdat die afhankelijk is van de situatie en de fase van je relatie. Ook privé. Covey is niet alleen een zakelijk boek, maar ook een relatieboek. Wat voor mij de grootste uitdaging blijft: eerst begrijpen en dan pas begrepen worden.”
Dat zegt bijna iedereen met wie ik over het boek spreek.
„Dat komt omdat je als directeur bovenaan de voedselketen staat. Je hebt de ultieme autoriteit. Je kan gewoon zeggen: dit gaan we dus niet doen.”
Een ego is helemaal niet erg. Zonder kun je geen leider zijn en zou ik dit gesprek niet met jou voeren
Bastiaan Janssen CEO van De Complementair Groep
Is dit niet gewoon opspelend ego?
„Een ego is helemaal niet erg. Zonder kun je geen leider zijn en zou ik dit gesprek niet met jou voeren. Maar ego betekent ook dat je op het juiste moment je mond houdt. En daar gaat het meestal mis. Want hoezo niet mij eens? Ik ben hier toch de baas?”
„Dan gaat je emotionele alarmcentrum aan, je amygdala. Dat regelt primaire emoties als angst, agressie en plezier. Vecht, vlucht, bevries. Nou, als dat gaat rinkelen, ben je gezien. Ego is je onderstroom. Is wat je aan de gang houdt. Dat is vaak iets wat je vroeger tekort bent gekomen.”
Wat was dat iets bij jou?
„Ik ben lang op zoek geweest naar erkenning. In alles wat ik deed. Die zaak moest een succes zijn. Dan was ik okay. Maar die erkenning moest ik in mijzelf vinden. Niet bij anderen. Die gaan je dat niet geven. Omdat ze dat niet willen of kunnen. Pas als je dat aan jezelf kan geven, kun je heel als mens zijn. Maar daarvoor moest ik dus eerst een patroon in mijzelf veranderen.”
Lastig?
„Als jij in een patroon vastzit, voelt dat comfortabel. Het biedt houvast, ook al heb je daar als mens last van.”
Lees ook: De 7 van Covey van hoofd recruitment NS Claudia Zwitser: ‘Je moet vertragen om te kunnen versnellen’
‘Het vergt moed om patronen te doorbreken.’
„Omdat jij jezelf dan onder ogen moet komen. Dat doe je liever niet. De comfortzone zit in ieder mens. Daar ga je niet uit als je het gevoel hebt dat je ‘okay’ en veilig bent. Toch nodig als je emotioneel volwassen wilt worden, wanneer je als mens ‘heel’ wil zijn. Ik heb geleerd: stap uit je huls. Want in het ongemak ontstaat iets.”
Wat heb je nodig om die emotionele volwassenheid te bereiken?
„Ontbering. In de donkerste dagen van je leven krijg je de mooiste inzichten. Als je eenmaal weet hoe de dark side eruitziet, kun je veel blijer zijn met de bright side. Het leven is net een auto. De buitenkant glimt. Je moet onderweg eerst met panne stilstaan om onder de motorkap te kijken, en dan ook nog iets doen om weer vooruit te komen.”
Stilstaan, spiegelen en vooruit?
„Het is jezelf tegenkomen. Je realiseren dat je iets graag wilt, maar dat het niet lukt. Die pijn is de dark side en die moet je durven aangaan. Wat je vaak ziet: de oude relatie is uit en de nieuwe relatie gaat in. Om maar niet de pijn te hoeven voelen.”
Vind je Covey een soft boek?
„Je kunt het soft opvatten. Maar je kunt jezelf ook in het boek tegenkomen. Het gaat om simpele levenslessen, maar ja, eenvoud is vaak het moeilijkst. Van iemand houden klinkt zo makkelijk als wat. Toch lukt het mensen vaak niet, omdat ze niet van zichzelf houden. Alles begint met zelfliefde. Je kunt pas liefde geven als je die voor jezelf voelt. Iedereen heeft liefde in zich, maar die moet je wel kunnen vinden.”
Authenticiteit zie je steeds minder. Het is toch heerlijk als iemand gewoon zegt, jongens, echt, ik vind dit gewoon helemaal kut. Dan weet je wat je aan iemand hebt
Bastiaan Janssen CEO van De Complementair Groep
‘Zoek jezelf’ lijkt de boodschap?
„Authenticiteit zie je steeds minder. Het is toch heerlijk als iemand gewoon zegt: jongens, echt, ik vind dit gewoon helemaal kut. Dan weet je wat je aan iemand hebt. Al die omtrekkende bewegingen.”
„Ik ben misschien af en toe te direct, maar laat tenminste mijn gevoel spreken. Ik neem elk besluit met mijn hart. Ik zeg vaak: als ik voor jouw gevoel te direct ben, ben ik eigenlijk mezelf. Als ik iets vind, zeg ik dat gewoon. Dat bedoel ik niet persoonlijk, maar het is wel serieus.”
„Ik heb enorm respect voor mijn mensen en dat toon ik ook regelmatig. Anders krijg ik dat niet terug. Dat is een cirkeltje dat je als leider echt aan de gang moet houden. Maar je moet in alles eerlijk zijn, naar de ander en naar jezelf.”
Ben je makkelijk als leider?
„Ik omschrijf mijzelf als dienend, maar onverbiddelijk. Ik haal de rommel weg zodat anderen kunnen presteren. Maar leg ook de ongemakkelijke waarheid op tafel als dat nodig is.”
„Dat betekent wel dat ik vooraf goed mijn grenzen moet neerzetten. Anders snappen mensen niet waar mijn reactie vandaan komt. Het is niet leuk om op je donder te krijgen. Ik snap dat mensen er alles aan doen om dat te voorkomen.”
„Maar als je faalt in je werk faal je niet als mens. Dat is een denkfout. Als je in dat patroon blijft hangen, laat je een spoor van ellende achter. Om dat te begrijpen, moet je dat eerst zelf hebben ervaren.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
