Topvrouw Marguerite Soeteman-Reijnen: ‘Tegen heel veel vrouwen die ik coach zeg ik: zorg dat je je vinger op tijd opsteekt’

In At the Top spreekt Paul van Riessen leiders over hun weg omhoog, de keuzes onderweg en de lessen die blijven hangen. Bij Marguerite Soeteman-Reijnen gaat het al snel over leiderschap, met de vraag hoe je verandering voor elkaar krijgt in organisaties waar oude patronen hardnekkig kunnen zijn. ,,Het doel is belangrijk, maar de weg naar het doel is misschien nog wel veel belangrijker.’’

Marguerite Soeteman-Reijnen werkte 34 jaar in de verzekeringswereld en bouwt nu als beroepscommissaris aan een portefeuille met nieuwe rollen, naast haar inzet voor verschillende goede doelen. Ambitie zat er vroeg in. In haar eerste beoordelingsgesprek kwam de vraag direct op tafel: ,,Wat wil je bereiken?’’ Haar antwoord kwam zonder twijfel: ,,De top.’’

Carrière maken binnen een bedrijf

Ze heeft weinig met carrièreclichés. Ze werkte lang bij één organisatie en zag hoeveel je intern kunt leren, juist omdat je verschillende rollen kunt pakken. Ook waarschuwt ze tegen het romantiseren van een overstap. ,,Het gras is niet altijd groener bij een andere partij.’’

Wie wil doorgroeien, moet volgens haar vooral zelf aan het stuur zitten. ,,Als je ambitieus bent: ga er niet van uit dat mensen bedenken dat jij geïnteresseerd bent in een bepaalde rol.’’ Timing en geluk spelen ook mee, maar initiatief is volgens haar onmisbaar. ,,Die ambitie uiten is echt belangrijk. Dat zeg ik ook tegen heel veel vrouwen die ik coach of advies geef: zorg dat je je vinger op tijd opsteekt.’’

Lees en luister ook deze At the Top: Van spreekbeurten over ‘I am great’ tot corona en Black Lives Matter: topvrouw Kika Buhrmann over haar jaren in de VS

Dat betekent niet dat de weg omhoog altijd soepel was. ,,Ik ben zeker voor posities gepasseerd.’’ Ze vertelt hoe er soms voor haar werd ingevuld wat wel en niet mogelijk was, onder meer omdat ze een gezin had. ,,Omdat ik twee kinderen had en ook een man, werd er geconcludeerd dat ik maar in Nederland moest blijven.’’ Extra wrang was dat dit gebaseerd was op een onterechte aanname: ,,Mijn man is piloot bij KLM, dus we hadden eigenlijk overal naartoe kunnen gaan.’’

Die buitenlandse post is er nooit van gekomen. Ze kijkt daar naar eigen zeggen nog weleens met enige jaloezie op terug als ze ziet hoeveel nieuwe uitdagingen de huidige jeugd krijgt aangeboden. Tegelijkertijd werd juist dit gemis de wortel om haar blik naar buiten te verruimen en te kiezen voor andere rollen naast haar werk, zoals commissariaten bij Madurodam. Juist die vroege ervaringen vormen voor haar bovendien een belangrijke reden om zich hard te maken voor diversiteit en gelijke kansen in de top.

Wat voor leider wil ze zijn? Eén die naast prestaties ook de mens ziet. Ze hecht veel waarde aan persoonlijk contact met haar team en oog voor iemands situatie, juist omdat zulke omstandigheden vaak bepalen wie kansen krijgt en wie niet.

Lees en luister ook deze At the Top: AFAS-CEO Bas van der Veldt: ‘Mijn vader heeft me nooit het idee gegeven: jij wordt hier algemeen directeur. En dat is maar goed ook’

Strijd voor gelijke kansen bij SER Topvrouwen

Soeteman-Reijnen deed meer dan alleen haar eigen ambities najagen. Ze werd een belangrijke aanjager voor andere vrouwen. Rond 2019 nam ze het stokje over als vlaggendrager van Stichting Topvrouwen. Samen met Mariëtte Hamer bracht ze dit initiatief succesvol onder bij de Sociaal-Economische Raad (SER). Tot september vorig jaar zwaaide ze de scepter als voorzitter van de Raad van Advies van SER Topvrouwen.

Dit was precies de periode waarin het SER-advies over de diversiteitswetgeving en het veelbesproken vrouwenquotum tot stand kwam. Hoewel Soeteman-Reijnen benadrukt dat bij gelijke kwalificaties de kwaliteit altijd leidend moet zijn, ziet ze sturing als een pure noodzaak. Om decennialange scheve verhoudingen recht te trekken, moeten er volgens haar simpelweg voorbeelden worden gesteld.

En met succes: hoewel de wet pas in 2027 of 2028 wordt geëvalueerd, ziet ze nu al een duidelijke, positieve beweging in de raden van commissarissen van grote bedrijven. Wel houdt ze de druk erop voor de toekomst. Ook in raden van bestuur, bij kleinere organisaties en in familiebedrijven moet de diversiteit nog verder omhoog.

Georganiseerde tegenspraak

Voor Soeteman-Reijnen hangt goed leiderschap uiteindelijk samen met één woord: tegenspraak. ,,Tegenspraak is het allerbelangrijkste wat je moet hebben en moet organiseren.’’

Ze deed dat heel concreet. ,,Ik had altijd een circle of trust van vijf personen om me heen, op kantoor.’’ Die mensen mochten haar tegenspreken, ook als dat ongemakkelijk was. ,,Ik vond het heel vervelend, maar ze mochten het allemaal zeggen.’’ Volgens haar helpt dat om blinde vlekken te zien en als leider niet los te raken van de werkelijkheid.

Ook online ziet ze terughoudendheid groeien. Mensen steunen haar, maar doen dat liever privé dan zichtbaar. ,,Ze zeggen tegen me: ‘Hé, wat goed dat je dat doet.’ Maar ze durven niet te liken.’’ Daarom oppert ze een aanpassing aan LinkedIn. ,,Het liken op LinkedIn zou misschien ook anoniem moeten kunnen, in plaats van met naam en toenaam.’’ Anders, zegt ze, wordt het al snel ‘dood in de pot’ als niemand zich nog durft uit te spreken.

Lees en luister ook: Geen IQ of EQ: waarom de CEO van de toekomst een hoog ‘WQ’ nodig heeft volgens Laurens van de Vijver (CEO MyWheels)

In At the Top gaan Paul van Riessen en Marguerite Soeteman-Reijnen verder in gesprek over haar tijd bij Harvard Business School en wat ze leerde van het case study-principe, hoe je als leider omgaat met polarisatie op de werkvloer en deelt ze haar netwerkadvies:

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: