Volgens PwC’s Global CEO Survey gaf slechts één op de acht CEO’s aan dat AI zowel kosten- als omzetvoordelen heeft opgeleverd, terwijl een derde meldde dat er alleen aan de kosten- óf aan de omzetkant winst is geboekt. Meer dan de helft (56 procent) zei tot nu toe geen significant financieel voordeel te hebben gezien, schrijft ITPro.
Ook de vooruitzichten zijn niet veel rooskleuriger, zo blijkt uit het onderzoek. Slechts 30 procent van de CEO’s is vol vertrouwen over omzetgroei in 2026, omdat velen moeite hebben om hun AI-investeringen om te zetten in tastbare resultaten.
CEO’s vragen zich bovendien af of zij zich wel snel genoeg transformeren om technologische veranderingen, waaronder de adoptie van AI, bij te benen. 42 procent noemde dit een van hun grootste zorgen. Meer dan acht op de tien investeren dit jaar in gebieden als cloud, AI en data-analyse, met een duidelijke focus op transformatieve resultaten. Toch zei 18 procent te denken dat hun bedrijf in hoge of zeer hoge mate verlies kan maken door technologische ontwrichting.
Lees ook: 2026 wordt hét keerpunt voor AI en data. Zijn bedrijven klaar voor het Tijdperk van Convergentie?
2026 lijkt uit te groeien tot een beslissend jaar voor AI
Mohamed Kande PwC
Sommige bedrijven melden vooruitgang
Toch zijn er ook lichtpuntjes voor bedrijfsleiders, constateerde PwC, maar alleen bij degenen die het voorbereidende werk hebben gedaan vóór ze grootscheepse investeringsprogramma’s opzetten. Volgens het onderzoek hadden CEO’s van organisaties met een sterke ‘AI-fundering’ – zoals Responsible AI-kaders en technologieomgevingen die integratie op ondernemingsniveau mogelijk maken – driemaal zoveel kans om wezenlijke financiële opbrengsten te rapporteren.
„ChatGPT was er ineens, en mensen konden het als consument gebruiken, en iedereen dacht: dit is makkelijk. Maar vervolgens doken er uitdagingen op rond de vraag hoe je het op organisatieniveau inzet voor op maat gemaakte businessmodellen”, merkte een respondent op.
Losstaande analyses van PwC tonen aan dat bedrijven die AI toepassen op producten, diensten en klantervaringen bijna vier procentpunt hogere winstmarges behalen dan bedrijven die dat niet doen.
„2026 lijkt uit te groeien tot een beslissend jaar voor AI. Een kleine groep bedrijven weet AI nu al om te zetten in meetbare financiële opbrengsten, terwijl veel andere organisaties nog altijd worstelen om verder te komen dan proefprojecten”, aldus Mohamed Kande, wereldwijd voorzitter van PwC. „Dat verschil begint zich te vertalen in vertrouwen en concurrentievermogen – en het zal snel groter worden voor wie niet in beweging komt.”
Op de korte termijn richten CEO’s zich terecht op het verbeteren van efficiëntie, veerkracht en kostenbeheersing, maar de langetermijnbeloning is groei en concurrentievoordeel
Umang Paw PwC
Terugkerende zorgen over ROI
Teleurstelling over AI is de afgelopen drie jaar een terugkerend gespreksonderwerp geworden onder leiders van grote ondernemingen. Analyse van Gartner laat bijvoorbeeld zien dat de technologie zich momenteel in de fase van de ‘Trough of Disillusionmen’ van de hypecyclus bevindt. Dit is een periode waarin de belangstelling afneemt omdat experimenten en implementaties geen resultaat opleveren. Gartner wees daarbij specifiek op tegenvallende rendementen op investeringen als oorzaak.
AI-projecten überhaupt van de grond krijgen is geen eenvoudige opgave. Onderzoek van MIT sluit nauw aan bij PwC’s bevindingen dat het simpelweg opschalen voorbij pilotprojecten een nijpend knelpunt is geworden. Onderzoekers ontdekten dat 95 procent van de organisaties vorig jaar geen enkel rendement rapporteerde op hun investeringen in generatieve AI-projecten.
„Op de korte termijn richten CEO’s zich terecht op het verbeteren van efficiëntie, veerkracht en kostenbeheersing. Maar de langetermijnbeloning is groei en concurrentievoordeel”, zei Umang Paw, chief technology officer bij PwC UK. „Dat vereist dat je AI opschaalt voorbij pilots en het verankert in de manier waarop organisaties werken en waarde leveren. Wie daarin slaagt, zijn degenen die gedisciplineerde uitvoering weten te combineren met een heldere ambitie.”
Lees ook: Stop met het meten van tijdwinst: zo bereken je volgens Maartje Vennema de echte ROI van AI
In het kort: De AI-paradox
Grote beloftes, kleine winst: 56 procent van de CEO’s ziet ondanks forse investeringen nog geen financieel voordeel van AI.
De gelukkige weinigen: slechts 1 op de 8 bedrijven profiteert momenteel van zowel kostenbesparing als omzetgroei.
Pilot-valkuil: 95 procent van de organisaties rapporteerde vorig jaar geen rendement op Generatieve AI, omdat projecten blijven hangen in de proeffase en niet schalen.
Kloof wordt groter: bedrijven met een sterke AI-fundering maken nu al 4 procentpunt meer winstmarge en hebben drie keer zoveel kans op succes.
Dal van desillusie: volgens Gartner zit de technologie nu in de fase waarin de hype voorbij is en de realiteit van moeilijke implementatie indaalt.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
