De rode knop bestaat niet. Stop met doen alsof.
Ik word gek van de LinkedIn-posts over digitale soevereiniteit. Je kent ze wel. ‘Als Amerika de killswitch indrukt, stort Europa in.’ ‘We zijn volledig afhankelijk.’ ‘Onze ziekenhuizen, banken, overheid — alles gaat uit’.
Ik snap waarom we dit doen. De politiek komt niet in beweging zonder urgentie. En dus draaien we de paniekknop op tien.
Maar urgenter dan dit wordt het niet. Trump is er. De tarieven zijn er. De retoriek is er. Als dit moment geen actie triggert, doet niets het.
Dus het is tijd om de boodschap aan te passen. Niet: ‘We zijn verloren.’ Maar: ‘Oké, vanuit die urgentie — wat gaan we dan slim doen?’ Want nu doen we domme dingen. Dingen waar Amerika ons later om uitlacht terwijl we ondertussen miljarden aan Nvidia betalen voor AI-fabrieken zonder klanten.
De feiten
De hardware staat hier. De EU27 plus het VK hebben samen meer dan 2.500 datacenters. Duitsland: 529. VK: 523. Frankrijk: 322. Nederland: 298. London alleen heeft meer dan 1.000 megawatt aan capaciteit. Frankfurt 805 MW, met 1.500 MW in aanbouw. De Europese markt genereerde 78 miljard euro in 2024.
De servers draaien al op open source. Linux heeft 45 procent van de servermarkt. Meer dan 96 procent van de top miljoen websites draait op Linux. 100 procent van ‘s werelds top 500 supercomputers draait op Linux, al sinds 2017.
De fysieke infrastructuur is Europees. Die servers staan in Europese gebouwen, op Europese stroomnetten, beheerd door mensen met Europese arbeidscontracten.
Dit is geen afhankelijkheid. Dit is een marktpositie.
Het doemscenario doorgerekend
Stel: Amerika verbiedt morgen alle techbedrijven om Europa te bedienen. De ultieme rode knop.
Dag 1: Chaos. Microsoft 365 weg. AWS-beheerinterfaces onbereikbaar. Gmail uit.
Week 1: De servers draaien nog. De data staat hier. Wat niet werkt zijn de beheerinterfaces en sommige geauthenticeerde verbindingen.
Maand 1-6: Massale migratie. Schleswig-Holstein, 30.000 ambtenaren, migreerde hun complete emailsysteem van Exchange naar open source in zes maanden. 40.000 mailboxen. 100 miljoen emails. Ze besparen nu 15 miljoen euro per jaar. En dit was zonder druk bij een overheid. Als een Duitse gemeente dit kan dan moeten wij dat in tijden van digitale oorlog toch nog veel sneller kunnen?
Jaar 1-3: Pijnlijk. Duur. Productiviteitsverlies. Maar geen instorting. Het internet blijft draaien, het is ontworpen om nucleaire aanvallen te overleven.
Waarom we meer Amerikaanse datacenters hier willen
Nu het contraintuïtieve deel.
Elke keer dat Meta uitbreidt in Zweden, Microsoft in Dublin, Google in Nederland, wordt Europa sterker, niet zwakker.
Wat bouwen ze? Gebouwen op Europese grond. Servers die hier staan. Stroomaansluitingen op ons net. Banen voor onze mensen. Daarnaast bouwen ze ook nog eens factoren sneller dan wij. Al is het maar doordat wij door onze schaal helemaal achter aan de wachtrij bij NVIDIA staan.
Wat kunnen ze meenemen als ze vertrekken? Alleen de software. De rest blijft hier. En met infrastructuur kun je nieuwe diensten bouwen.
De Northvolt-valkuil
Het huidige debat leidt ons naar precies de verkeerde oplossingen. Als je gelooft dat we ‘totaal afhankelijk’ zijn en dat dit ‘existentieel bedreigend’ is, dan bouw je Northvolt. Gigantische overheidsinvesteringen. Spectaculaire faillissementen.
AI-fabrieken zonder klanten, Cloud-initiatieven die niemand gebruikt, lossen niets op. Maar we zijn niet totaal afhankelijk. De hardware staat hier. Linux draait. Europese cloudproviders,OVHcloud, Hetzner, Scaleway, bestaan en groeien.
We hebben geen moonshots nodig. We hebben tactische interventies nodig.
Wat we wél moeten doen
1. Draaiboeken, geen fabrieken. Geen nieuwe datacenters bouwen, scripts schrijven. Een operating system-laag die we over bestaande hardware kunnen uitrollen. Migratiepaden die getest zijn.
2. Bestaande spelers laten groeien. OVHcloud en Hetzner zijn winstgevend en hebben klanten. Help hen via aanbestedingsregels, niet door ze te beconcurreren met staatssubsidies.
3. Open source kopiëren. Schleswig-Holstein bespaart €15 miljoen per jaar. De Franse Gendarmerie draait 103.000 computers op Linux, al twintig jaar. Dit zijn bewezen modellen.
4. Meer datacenters welkom heten. Elke Amerikaanse investering is infrastructuur die hier blijft staan. Gebouwen vertrekken niet. Servers kunnen ge-reimaged worden.
De kern
De rode knop bestaat niet. Wat wel bestaat is een spectrum van afhankelijkheden, elk met eigen risico’s en eigen oplossingen. Die oplossingen kosten geen miljarden aan overheidsgeld. Ze kosten strategisch denken en tactische voorbereiding.
Het is tijd om het verhaal te veranderen. Van ‘we kunnen niets’ naar ‘dit is wat we kunnen, dit is wat het kost, en dit is hoe lang het duurt.’ Dat is geen zwakte. Dat is weer een stap naar onze volwassenheid. En dat is precies wat het Europese tech-debat nodig heeft. In plaats van nog een angstige LinkedIn-post.
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
