De waarde zit niet in de robot: die zit in je data

Twee nieuwtjes van de afgelopen maanden. Allebei zeggen ze hetzelfde, en allebei gaan ze over jou.

Eén: de Nederlander Pim de Witte haalde voor General Intuition 220 miljoen dollar op. Zijn bedrijf wordt nu op 6,2 miljard dollar gewaardeerd, met Jeff Bezos en Eric Schmidt aan boord. Zijn bedrijf bouwt geen robots. Het bouwt de intelligentie erachter, getraind op data.

Zijn these: je leert een robot niet bewegen in een dure testhal, maar op beelden. Zijn model had acht minuten échte beelden nodig om een robot zelfstandig door een kantoor te sturen. De rest kwam uit data die hij al had. Twee maanden later waren er gesprekken over een waardering van 6 miljard dollar.

Twee: Nvidia kocht Hugging Face voor bijna 13 miljard dollar. Dat platform is de thuisbasis van open AI-modellen én van LeRobot, het roboticaproject dat draait om het delen van trainingsdata. Wie leidt dat project? Pepijn Kooijmans, een Nederlander, vanuit Parijs.

Zie je het patroon? De grote waarde verschuift. Niet naar wie de robot maakt, maar naar wie de data heeft om hem iets te leren.

En nu jij.

Waarom je eigen dataset nu goud waard is

Ik heb eerder op deze website geschreven: koop nog geen humanoid. Zijn boodschap staat. Maar ik heb je de andere kant van dezelfde medaille nog niet scherp genoeg duidelijk gemaakt. Terwijl jij wacht, kun je namelijk wél al iets bouwen dat straks goud waard is: je eigen dataset.

Want een robot is zo slim als de data waarop hij getraind is. En die data ligt niet in Shenzhen of Parijs. Die ligt bij jou. In de handen van je beste monteur, die in twintig jaar een gevoel opbouwde dat hij nooit heeft opgeschreven. In de volgorde waarin je operator een machine stillegt. In het handwerk dat niemand ooit vastlegde.

Begin daarom vandaag, in deze volgorde:

Eerst digitale werkinstructies. Leg vast hoe je processen écht verlopen, niet hoe ze in het handboek staan, maar hoe je mensen ze uitvoeren. Dat heeft op zichzelf al waarde: nieuwe mensen zijn sneller ingewerkt, kennis lekt niet weg als iemand vertrekt.

Daarna videobeelden van de specifieke taken. Film je beste mensen terwijl ze hun werk doen. Dat is geen leuk extraatje, dat is precies het type data waarop de volgende generatie robots getraind wordt. Hoe meer je nu opbouwt, hoe sneller je over twee, drie jaar een robot inzet die jóuw manier van werken begrijpt, in plaats van enkel een generieke beweging uit te voeren.

Nieuw verdienmodel: de markt voor robotica-data

En hier wordt het echt interessant voor de ondernemer in je. Die dataset is niet alleen een bouwblok voor je eigen robot. Het wordt een handelswaar.

Want de markt voor robotica-data bestaat al. Niet van ‘komt eraan’, maar: hij draait. In Oslo loopt met steun van Nvidia een marktplaats waar je roboticadata koopt en verkoopt, met een kwaliteitskeurmerk per dataset.

In China staat een platform met elf miljoen opgenomen handelingen in de catalogus, te koop per stuk. Verkopers behouden het eigendom, bepalen zelf de prijs en licentie en houden tot twee derde van de opbrengst. In achttien maanden is een complete industrie opgetuigd van bedrijven die niets anders doen dan trainingsdata verzamelen en verhandelen, samen goed voor honderden miljoenen aan investeringen.

Laat dat even landen. De beelden van jouw lasser, jouw monteur en jouw assemblagelijn, uniek omdat niemand anders jouw product op jouw manier maakt, zijn straks niet alleen de brandstof voor je eigen robot. Ze zijn een bezit waar een koper voor in de rij staat. Een tweede verdienmodel, uit werk dat je toch al doet.

Wie nu begint met vastleggen, bouwt dus twee dingen tegelijk op: een voorsprong voor de eigen werkvloer, én een asset met een marktprijs. Wie wacht, heeft straks niks te verkopen en moet alles inkopen.

Privacy en de werkvloer: het cruciale gesprek

Hier wordt het ongemakkelijk, dus laat ik eerlijk zijn. In India en delen van Azië lopen mensen al rond met een camera op hun hoofd, de hele dag beelden verzamelend. Hier in Europa doen we daar moeilijker over. Kijk maar naar de weerstand tegen de slimme brillen van Meta. ‘Spiekbrillen’, heet het dan.

Begrijpelijk. En toch worden precies die brillen straks het gereedschap waarmee dit werk fluitend gaat. Het verschil zit niet in de techniek. Het zit in hóe je het brengt.

Doe je het stiekem, als controlemiddel om je mensen te betrappen? Dan heb je binnen een week de hele werkvloer tegen je, en terecht. Doe je het open, als manier om hun vakmanschap vast te leggen en hun werk straks lichter te maken? Dan doen ze mee. Want niemand wil het werk doen dat een robot ook kan. Ze willen aansturen, verbeteren, het zware eruit halen.

De kunst zit dus niet in de camera. Hij zit in het gesprek dat je ervoor voert. Leg uit wáárom je het doet. Niet om hen te vervangen, maar om de kennis die in hun hoofd zit te bewaren voor het moment dat ze met pensioen gaan - en om straks robots het rotwerk te laten doen, zodat zij het interessante werk behouden.

KIJK OOK - Revolutie Robotica: deze videoserie van BusinessWise laat zien hoe robotisering de wereld verandert en wat dat betekent voor het Nederlandse bedrijfsleven.

Advies: begin vandaag met vastleggen

Waar het op neerkomt: de miljardenwaarderingen van deze maand gaan niet over robots. Ze gaan over data. Pim de Witte bewees het, Nvidia betaalde er 13 miljard voor, en er draaien al marktplaatsen waar data per stuk over de toonbank gaat.

Jij kunt geen 220 miljoen dollar ophalen, maar je kunt wél beginnen met het enige wat straks écht van jou is en van niemand anders: de data van jouw werkvloer. Een camera en een goede uitleg aan je team, meer heb je vandaag niet nodig.

De robots komen. De vraag is of jij straks de data hebt om ze iets te leren én te verkopen, of dat je vanaf nul begint terwijl een ander al drie jaar verzamelt.

Begin. Vandaag. Met vastleggen.

Win je eigen robot!

Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en win je eigen robot!