Schrok u?
,,Zeg dat! Ik lever de Nederlandse data jaarlijks aan bij het World Economic Forum en zij komen dan op enig moment met die ranglijst. Maandagmorgen om 9 uur kregen we de resultaten te horen tijdens een call. Nadat we vorig jaar vijftien plaatsen waren gezakt, dacht ik: we hebben het putje wel bereikt, nu zullen we weer een stijging zien. Maar het tegendeel was waar. Ik vind het zorgelijk.”
Wat moeten we als eerste aanpakken?
,,Begin met strengere wettelijke verplichtingen voor een vrouwenquotum. Dat bestaat hier alleen voor raden van commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen. Dat werkt uitstekend. Je merkt dus dat er capabele vrouwen voldoende zijn. Zo’n quotum moeten we op meer plekken instellen. Oók voor raden van bestuur. Oók voor leidinggevende posities bij de overheid.”
Noorwegen heeft vrouwenquota voor raden van bestuur van beursgenoteerde ondernemingen en België heeft richtlijnen voor het aantal vrouwelijke ambtenaren met een leidinggevende functie. Maar in Nederland zijn we altijd heel voorzichtig met dit soort hard law.”
,,En ten tweede moeten we de voorzieningen voor vrouwen verbeteren, zoals ruimhartiger zwangerschapsverlof en betere betaalde kinderopvang. Ik las op Prinsjesdag dat die laatste is vooruitgeschoven naar 2029. Tja...”
Schaadt die genderkloof alleen vrouwen, of ook de mannen?
,,Allebei. We weten uit diverse onderzoeken dat in traditionele mannenbolwerken de sfeer uiteindelijk beter wordt als er een betere man-vrouwbalans is. Teams en bedrijven worden creatiever en innovatiever. In Nederland verspillen we nu heel veel talent doordat vrouwen niet doorstromen naar leidinggevende posities. Dat is gewoon verkwisting. Voor onze economie als geheel is dat nadelig.”
“Als alleen maar jongens zo’n opleiding volgen, denk je als meisje al gauw: dit vind ik niet leuk. Maar we zouden het moeten omdraaien. ”
Henk Volberda Hoogleraar strategie en innovatie aan de Universiteit van Amsterdam
Waar zullen we ons over twintig jaar, als die kloof eindelijk een beetje is gedicht, het meest over verbazen?
,,Dat we vandaag bij het woord managementassistent meteen aan een vrouw denken. En bij het woord ingenieur aan een man. Het idee dat mannen vooral in de ‘harde’ disciplines werken en vrouwen in de zachte, dat is eigenlijk absurd. Wie denkt er nu bij een AI-engineer aan een vrouw? En gek genoeg begint die framing al op jonge leeftijd: in het lager en middelbaar onderwijs zien we een grote dominantie van vrouwen. En dat is dus eigenlijk ook weer niet goed.”
Over AI gesproken: is dat een kans of juist een vertragende factor?
,,Hoewel vrouwen over het algemeen beter zijn opgeleid, zie je dat zij minder snel doorstromen naar belangrijke AI-functies. Dat vergroot hun achterstand. Het heeft allemaal weer te maken met framing. Als alleen maar jongens zo’n opleiding volgen, denk je als meisje al gauw: dit vind ik niet leuk. Maar dat zouden we moeten omdraaien: vrouwen moeten het leuk vinden om in dit vakgebied te excelleren. En dus moeten we het leuk voor hen maken, want ze zijn er net zo goed in als jongens. En ik spreek uit ervaring: ik heb drie dochters.”
En de ultieme oplossing?
,,Ik heb eigenlijk maar één pleidooi: een apart ministerie voor vrouwenzaken. De voortekenen waren trouwens al slecht. Neem dat oude plan om het zwangerschapsverlof voor de midden- en hoge inkomens te verlagen. Dat was toch ridicuul! Gelukkig is het teruggedraaid, maar we zitten nu nog met dat herziene pensioenstelsel. De opbouw tijdens je jonge jaren rendeert het langste, maar voor wie pakt dat nadelig uit? Juist ja, voor vrouwen. Want zij gaan er juist in die jonge jaren tussenuit met bevallingsverlof. Het wordt echt hoog tijd dat de politiek hier eindelijk regie op voert.”
Lees ook: Marieke Mentink na veertien jaar terug bij Plegt-Vos als CEO: ‘Het voelt als thuiskomen’
Dit artikel is eerder verschenen in het AD.
