Het is weer zover. Weer een artikel over hoe het (langdurig) ziekteverzuim weer gestegen is. Ziekteverzuim door stress is volgens ArboNed en HumanCapitalCare in de afgelopen 5 jaar met 50 procent gestegen. En dat is niet voor het eerst.
Een kleine zoektocht naar de berichtgeving van de NOS levert al snel wat koppen op.
Stressuitval op werk weer terug op pre-coronaniveau: ‘We gaan gewoon iets te hard’ (oktober 2022).
Ziekteverzuim stijgt voor zevende jaar op rij (maart 2023).
Steeds meer jonge vrouwen arbeidsongeschikt wegens psychische klachten (november 2025).
Gemeenten kampen met personeelstekort, verzuim en werkdruk nemen toe (mei 2026).
En dan afgelopen week: Werkgevers worstelen met groeiend verzuim door stress: ‘Je moet er op tijd bij zijn’.
“Het verzuim komt vaak niet direct door werk zelf, maar door factoren buiten werk”
Louis Goulmy
In een tijd dat verzuim door stress toeneemt is het belangrijk dat we aandacht hebben voor de toenemende druk op mensen. Het verzuim komt vaak niet direct door werk zelf, maar door factoren buiten werk.
Het verminderen van de tijdseisen en daarmee het verlagen van de tijdsarmoede schept ruimte om buiten het werk voldoende tijd te hebben voor deze activiteiten, maar ook om voldoende hersteltijd in te bouwen. Daarmee verlossen we vrouwen uit de deeltijdklem en mannen uit de voltijdklem.
De 4-daagse werkweek als logisch vervolg
Inmiddels is het wel duidelijk, de maatschappij wil graag een korte werkweek, deze wens wordt breed gedeeld. Toch houden organisaties vast aan de 5-daagse werkweek en de 8-urige werkdag (of varianten erop, zoals 4 x 9 of 10 uur werken om toch aan de uren te komen).
Het is inmiddels duidelijk dat er geen lineair verband is tussen tijd en productiviteit. Toch houden we hopeloos vast aan oude structuren en een vrij fabrieksmatige kijk op mens, werk en inkomen. Ook daar waar bezetting niet noodzakelijk is.
Lees ook: Pleidooi Brekelmans voor 5-daagse werkweek gekraakt: meer werken lost niets op
Door (collectief) over te stappen op de 4-daagse werkweek komt er ruimte om kritisch te kijken naar hoe de organisaties zelf functioneert. De 4-daagse werkweek is dan niet alleen nice to have als recruitmentmagneet, maar kan ook daadwerkelijk helpen bij het verhogen van de arbeidsproductiviteit, een need to have.
Voor medewerkers is het een prikkel om slimmer te gaan werken. Voor organisaties is het een prikkel om te investeren in innovatie en arbeidsbesparende technologie. Juist ook voor sectoren die arbeidsintensief zijn.
Hogere arbeidsproductiviteit en minder verloop
Inmiddels zijn er ruim 75 onderzoeken gepubliceerd over de 4-daagse werkweek en bij het gros gaat de productiviteit omhoog (resultaat stijgt of blijft gelijk) en neemt het welbevinden toe. De meerderheid van de organisaties (68 procent) zag het verloop afnemen. 91 proent van de organisaties geven aan dat werk-privé balans verbetert, ook op mentale en fysieke gezondheid heeft het een positief effect.
Als er één maatregel is die je als organisatie kan nemen om een aantrekkelijkere werkgever te worden, dan is het de invoering van de 4-daagse werkweek. Verloop is misschien wel de meest prijzige verborgen kostenpost van een organisatie.
De arbeidsproductiviteit neemt toe naarmate iemand langer bij een organisatie werkt. Dit komt doordat er sprake is van organisatie specifieke kennis en de borging van die kennis in een team. Verloop is een risico voor organisaties.
Dit brengt uiteraard ook kosten met zich mee. Niet alleen kost het enorm veel om iemand te werven maar ook het inwerken vraagt de nodige tijd-geldinvesteringen. Iemand die binnen twee jaar de organisatie verlaat is dan hooguit budget neutraal geweest, maar heeft onder aan de streep geen meerwaarde gecreëerd.
Lees ook: Wat als we afspreken dat er na de vakantie één vergadervrije dag per week komt?
Kosten besparen door nieuwe werkstructuren
Om dit probleem te lijf te gaan voerde de Britse gemeente South Cambridgeshire de 4-daagse werkweek in. Specifiek om 3 redenen:
- 1.
Mensen aan trekken en behouden in een krappe arbeidsmarkt.
- 2.
Vacatures permanent invullen in plaats van professionals tijdelijk inhuren.
- 3.
Kosten besparen: jaarlijks werd er zo’n 466.000 euro bespaard, mede door het minder hoeven inhuren van externen.
De 4-daagse werkweek is dan niet alleen een mooie bijkomstigheid voor medewerkers, maar dringt ook het verzuim terug en levert een maatschappelijke bijdrage aan het doorbreken van rolpatronen.
“Het is niet alleen vanuit welzijnsperspectief slim beleid, ook vanuit economisch perspectief levert het ook keiharde euro’s op”
Louis Goulmy
Tijd voor verandering in Nederland
We zijn in Nederland, met onze hoge arbeidsparticipatie, de perfecte kandidaat om dit op grote schaal te testen. Zo komt er meer ruimte voor vrouwen om betaald te werken in sectoren die te maken hebben met krapte, zoals de zorg en het onderwijs, en kunnen mannen een deel van het onbetaalde werk op zich nemen. Wat ons kan helpen de gendergelijkheid te verbeteren.
De onderzoeken zijn er vrij duidelijk over: het is niet alleen vanuit welzijnsperspectief slim beleid, ook vanuit economisch perspectief levert het ook keiharde euro’s op. Anders gezegd: de ongelijke verdeling van betaald en onbetaald werk kost jaarlijks 10.8 miljard per jaar.
Is jouw organisatie klaar voor de 4-daagse werkweek? Louis Goulmy heeft op zijn website een scan om dat te checken.
Voor mij is het klip en klaar: waar de 5-daagse werkweek het was in de 20ste eeuw, is de 4-daagse werkweek dat van de 21ste eeuw. We kunnen het ons niet veroorloven om niks te doen en ondertussen maar hopen dat de berichtgeving volgend jaar anders is. Maar zoals het gezegde luidt: hoop is uitgestelde teleurstelling.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
