HR

WK voetbal kost bedrijven 334 miljoen euro door katerige en slaperige werknemers: moeten werkgevers nu flexibeler zijn?

Oranjesupporters bekijken de eerste WK-wedstrijd van het Nederlandse elftal in een Eindhovense horecagelegenheid.
Oranjesupporters bekijken de eerste WK-wedstrijd van het Nederlandse elftal in een Eindhovense horecagelegenheid.Rob Engelaar/ANP
Leestijd 6 minuten

Het is een vaker voorkomend probleem wanneer grote sportevenementen aan de andere kant van de aardbol plaatsvinden. De wedstrijden worden voor ons op weinig praktische (lees: late) tijden live uitgezonden. Dat is sinds het afgelopen weekend ook weer het geval met het wereldkampioenschap voetbal.

Wanneer Van Dijk, Frenkie de Jong en Dumfries in de VS achter een bal aanhollen, ligt Nederland op een oor. Voor de vele Oranjefans is dat geen bezwaar, zij zetten de televisie in de late uren aan om Oranje hopelijk te zien scoren.

Sterk negatieve invloed late sportwedstrijden

Wetenschappers, psychologen en HR-professionals zijn unaniem: regelmatig laat in de avond of zelfs in de nacht sportwedstrijden kijken heeft een sterk negatieve invloed op het functioneren van werknemers. Het probleem is volgens hen tweeledig: je verschuift niet alleen je slaaptijd, wat de biologische klok ontregelt, maar de spanning en het blauwe licht van het scherm zorgen er bovendien voor dat je daarna moeilijker in slaap valt.

Het toernooi kan tot minstens 14,6 miljard euro aan productiviteitsverlies leiden, waaronder 334 miljoen euro in Nederland.

Onderzoek UKG

Een onderzoek van UKG, een AI-platform voor HR, salaris en workforce-management, onder 8.000 werknemers in acht landen, waaronder Nederland, sluit voor een groot deel bij die bevindingen aan. Het platform schat dat het toernooi wereldwijd kan leiden tot minstens 14,6 miljard euro aan productiviteitsverlies, waaronder 334 miljoen euro in Nederland alleen. Het onderzoek toont aan dat veel werknemers van plan zijn te verzuimen, moe of met een kater aan de slag te gaan en wedstrijden te volgen tijdens werktijd.

Lees ook: De business achter het Oranjeshirt: waarom Nike de hoofdprijs vraagt voor het KNVB-shirt

Door WK uitgeput of moe aan het werk

Ruim 44 procent van de Nederlandse ondervraagden geeft aan dat ze verwachten dat het slaapgebrek invloed heeft op hun prestaties. Ruim één op de vijf (22 procent) verwacht uitgeput of moe aan het werk te verschijnen, 8 procent geeft toe zelfs met een kater te zullen werken. Ruim een kwart (25,6 procent) geeft aan dat ze hun werkschema willen aanpassen om het WK te kunnen volgen.

Mocht het zover komen dat Nederland op zondag 19 juli wereldkampioen wordt, vindt bijna 27 procent van de ondervraagden dat er in de werkweek erna een nationale vrije dag ingesteld moet worden om dat te vieren. Mocht dat niet gebeuren, vindt ruim 23 procent het redelijk als een werkgever een vrije dag instelt. Als geen van beide gebeurt, geeft meer dan 25 procent aan zelf een vrije dag te nemen.

Ruim 22 procent vraagt om flexibele roosters en bijna 22 procent wil de mogelijkheid om wedstrijden op het werk te volgen

Onderzoek UKG

Wat werkgevers kunnen doen

Maar één op de drie Nederlandse werknemers vindt dat hun werkgever voldoende rekening houdt met het WK. 13,6 procent geeft zelfs aan om een nieuwe baan te overwegen als het werkrooster hun WK-beleving negatief beïnvloedt. UKG onderzocht ook wat er nodig is om werknemers productief te houden tijdens het WK. Bijna 23 procent van de ondervraagden wil de mogelijkheid om eerder of later te beginnen, ruim 22 procent vraagt om flexibele roosters en bijna 22 procent wil de mogelijkheid om wedstrijden op het werk te volgen.

Het roze verzuim

Of Louis Goulmy, expert in motivatie- en managementcontrol, oprichter en eigenaar van Control & Motivate en van werkvierentwintig en auteur van Echte mannen werken 4 dagen, last had van een te korte nacht na de eerste wedstrijd van Oranje tegen Japan? ,,Ik ben zelf tijdens de eerste helft in slaap gevallen, ben gaan douchen, heb nog even een stukje van de tweede helft bekeken, maar toen was het echt met mij gebeurd. Ik heb eerder die dag 100 kilometer gefietst, dus dan gaat het licht ‘s avonds ook wat eerder uit’’, vertelt Goulmy.

Voor heel veel Nederlanders werd het wel een latertje, en dat op een zondagavond. Het gevolg? Weinig nachtrust en op de maandagochtend vermoeid op het werk. Dat heet presenteïsme, ook wel roze verzuim genoemd. Aan het werk gaan terwijl je niet volledig inzetbaar bent, legt de expert uit.

Lees ook: Airbnb-topman Nathan Blecharczyk wars van hiërarchie: ‘Iedereen noemt mij hier ‘Nate’, dat is ook hoe het hoort’

Louis Goulmy. Eigen foto.
Louis Goulmy.Eigen foto.

,,We onderschatten het belang van een goede nachtrust enorm. De grap is dat dit probleem tijdens evenementen als het WK weer ter sprake wordt gebracht. Maar ik denk dat er heel veel mensen zijn die een slaaptekort structureel ervaren. Daardoor hebben ze een grotere eetlust, ervaren ze meer stress, hebben ze een lager immuunsysteem en stijgt de bloeddruk. Tel daarbij op dat je minder vriendelijk bent, veel sneller geïrriteerd. Die effecten treden al snel op. Het heeft enorm veel invloed op je motivatie.’’

Doordat je mensen met onder meer bonussen stimuleert om zich zo weinig mogelijk ziek te melden, creëer je een cultuur waarin werknemers niet fit genoeg aan de slag gaan

Louis Goulmy

De illusie van superioriteit

,,We lijden enorm aan zelfoverschatting’’, aldus Goulmy. ,,We hebben de illusie van superioriteit en denken dat we veel meer kunnen dan in werkelijkheid het geval is. Deels is het positief omdat je daardoor ook nieuwe dingen doet. Maar het kan ook doorslaan. Je wordt overmoedig. We denken dat we goed tegen lang werken, veel alcohol en weinig slapen kunnen.’’

Niet dus, benadrukt de expert. Volgens hem is het vaak beter om na een doorwaakte nacht minder uren of zelfs een hele dag niet te werken in plaats van wel op het werk te verschijnen met weinig energie in het hoofd en het lijf. ,,Doordat je mensen met onder meer bonussen stimuleert om zich zo weinig mogelijk ziek te melden, creëer je een cultuur waarin werknemers niet fit genoeg aan de slag gaan. Dat is gevaarlijk, want die mensen steken hun collega’s aan. Dat kan letterlijk een verkoudheid zijn, maar ook een gebrek aan motivatie. Dat is een risico voor elke organisatie.’’

Lees ook: De 5-daagse werkweek houdt genderongelijkheid in stand: tijd voor een nieuwe norm, vindt Louis Goulmy

Dus, wat is de oplossing volgens Louis Goulmy?

Start om 10.00 uur in plaats van 08.00 uur na een nacht met weinig rust. Bied als werkgever die flexibiliteit. En werk die dag ter compensatie niet langer door. Houd het bij zes uur in plaats van acht uur. ,,Er is onderzoek gedaan waaruit blijkt dat mensen met een vierdaagse werkweek eerder in slaap vallen, beter slapen en daardoor beter uitgerust op de werkvloer verschijnen. Daardoor zijn ze stressbestendiger en energieker waardoor ze meer gaan sporten. Op die manier kom je in een positieve vicieuze cirkel terecht.’’

Even terug naar dat WK voetbal: dat is vooral leuk, maar in hoeverre moet de werkgever zich druk maken om een paar late avondjes televisie kijken? Dat is toch voor de eigen verantwoordelijkheid van de voetballiefhebber?

„Voor heel veel mensen is dit een bijzondere periode, daar mag je best wel rekening mee houden als leidinggevende. Zeg tegen je mensen dat het prima is wanneer ze daardoor minder uren aanwezig zijn, maar dat het werk wel gewoon af moet. Reken maar dat ze met een creatieve oplossing komen. Daarmee creëer je ook goodwill binnen de organisatie: meer loyaliteit en betrokkenheid en minder verzuim en verloop.’’

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:

Delen: