‘We delen één oceaan, één stel waarden, één manier om naar de wereld te kijken,’ zei Von der Leyen bij het aankondigen ervan. Goede zet, dacht ik als trotse Europeaan die gelooft in de EU als project. Zeker in deze tijd van geopolitiek realisme.
Tot ik het ging vergelijken met iets dat ik vaak zie misgaan: een fusie tussen twee organisaties. En toen begon ik hem een beetje te knijpen. Bij een fusie wordt eerst naar de cijfers gekeken, dan naar de dienstverlening of het product, en pas als laatste naar de mensen. En dan volgt steevast dezelfde uitleg waarom dit moet gebeuren: we hebben dezelfde visie. We zijn complementair. We delen dezelfde waarden.
Die laatste is waar het bij een fusie vaak misgaat. Wat ik vaak zie is een set wollige waarden waar niemand het mee oneens kan zijn. Klantgericht, integer, innovatief. Maar wat betekenen die concreet, helemaal als het erop aankomt? De waarden van de EU? Ik denk iets als vrede door samenwerking, solidariteit en vrijheid?
“Vrijheid in Europa betekent volgens mij echt wat anders dan vrijheid in Noord-Amerika”
Marc Vollebregt
Neem die laatste. Vrijheid in Europa betekent volgens mij echt wat anders dan vrijheid in Noord-Amerika. En die verschillen ga je niet merken op de korte termijn. Die ga je merken als het schuurt. Als je even met elkaar samenwerkt. En als het een keer heel spannend wordt. Dan kom je erachter dat ze eigenlijk iets heel anders betekenen, of misschien zelfs haaks op elkaar staan.
Zolang het goed gaat, is dat geen probleem. Maar op het moment dat het spannend wordt, en die gedeelde waarden blijken toch niet zo gedeeld, zijn we dan wel zo bereid om de ander te helpen, die eigenlijk heel anders is dan ik dacht?
Recht van de sterkste
Begrijp me niet verkeerd. Ik denk dat het verstandig is dat Europa en Canada elkaar opzoeken, juist nu het recht van de sterkste weer zijn terugtrede doet. Maar dit is groter dan een handelsverdrag. Von der Leyen bouwt hier aan een nieuw fundament van de EU. Niet een verbond op basis van geografie, maar op basis van waarden. Dan moet je die waarden wel invullen. Anders bouwen we de nieuwe EU niet op een stevig fundament, maar op een lege huls.
Dus Von der Leyen: als je deze fusie tussen de EU en Canada de toekomst is, vertel me dan wat Europa is. Voor welke waarden we staan. Wat ze precies inhouden. En welke verhalen uit onze geschiedenis ze symboliseren. Laat me een trotse Europeaan blijven.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een mini-robot, Microduck.
