Het moet zo rond 2021 zijn geweest dat ik argwaan begon te krijgen. Ali Bouali was maar weer eens te gast bij een talkshow, een voor hem destijds bijna wekelijkse activiteit, alleen trok dit keer het onderwerp van gesprek mijn speciale aandacht. Hij kwam namelijk om zijn net verschenen boek te promoten: De Ali B-methode. De aankomende bestseller werd gepresenteerd onder de noemer ‘12 levenslessen van de origineelste coach van Nederland’.
Daar, aan tafel bij Charles Groenhuijsen en Carrie ten Napel, kreeg ik voor het eerst een onbestemd gevoel dat er iets niet klopte. Ali B was op dreef en zat te oreren als een volbloed zelfhulp-goeroe. De interviewers van dienst legden hem geen strobreed in de weg. Sterker nog, ze zaten te glunderen en stelden serviel hun vragen alsof ze Nelson Mandela of de Dalai Lama te gast hadden.
Het orakel uit Almere speelde zijn rol met verve. Hij strooide kwistig met vrome teksten over liefde, meditatie en het idee dat je in het leven ‘meer moet geven dan nemen’.
Lees ook: Rob Huisman: Leider van de Week, een titel die je moet verdienen
Artiesten kunnen weleens wat vaker over het paard getild overkomen, maar dit was next level. Hier zag ik geen Enzo Knol of Monica Geuze die een boek lanceerde om een extra graantje mee te pikken van hun landelijke bekendheid. Nee, dit was iemand die de wereld wilde verbeteren. Een man met een missie, die zich presenteerde als de goedheid zelve. Met een gedrevenheid zoals je die vaak ziet bij Amerikaanse tv-dominees, van wie dan vroeg of laat bekend wordt wat ze achter de schermen allemaal aan buitenechtelijke escapades op hun kerfstok hebben.
“Wat bezielde de club van ondernemers in Vinkeveen om hem als spreker uit nodigen? Wat dachten ze in hemelsnaam van hem te kunnen leren?”
Rob Huisman Bestuursadviseur
Inmiddels zijn we bijna vijf jaar verder en is Ali B nogal hardhandig van de carrièreladder afgelazerd. Hij is gedegradeerd van verlosser tot een veroordeelde crimineel. Wat hij in twintig jaar als artiest had opgebouwd, is in een vloek en een zucht verdwenen. Alleen de rekeningen van de advocaat blijven nog gewoon binnenkomen. Dat de betrokkene deze zomer als kleine zelfstandige ook weer eens wat aan de inkomstenkant wilde doen, valt hem niet eens kwalijk te nemen. Maar wat bezielde de club van ondernemers in Vinkeveen om hem als spreker uit te nodigen? Wat dachten ze in hemelsnaam van hem te kunnen leren?
De waarde van een zakelijke reputatie
Laat ik de helpende hand toesteken, en vertellen wat iedere manager, ondernemer en bestuurder van Ali B kan leren. Als je wilt weten hoe succesvol een ondernemer is, kun je naar zijn jaarrekening kijken. Maar de allerbelangrijkste asset vind je nooit in de jaarrekening. Dat is je reputatie.
Toen ik begon als bestuursadviseur zag ik een paar praktijkgevallen langskomen die mij aan het denken zetten. Een daarvan was het verhaal van Arthur Andersen. Samen met KPMG, EY en PwC was Arthur Andersen een van de succesvolste, grootste en meest gerespecteerde accountantsorganisaties ter wereld. Nadat het bedrog van Enron, een energiebedrijf uit Texas, aan het licht kwam en bleek dat Arthur Andersen daarin een sleutelrol had gespeeld, was van die glans binnen de kortste keren niets meer over. Klanten liepen weg, de beurskoers ging in een duikvlucht en het bedrijf raakte dusdanig verzwakt dat een overname onvermijdelijk werd. Van Arthur Andersen is daarna nooit meer iets vernomen.
Lees ook: Deze 5 uitspraken kun je als leidinggevende beter niet over jezelf doen
Ik had verwacht dat het Ali B net zo zou vergaan. Dat de vergetelheid hem liefdevol (of minder liefdevol) zou omarmen. Alleen had ik buiten de ondernemers van Vinkeveen gerekend. Laat mij daarom speciaal voor hen, maar eigenlijk voor iedereen, onthullen wat het belangrijkste ingrediënt voor je reputatie is. Het magische bestanddeel (tromgeroffel…) is geloofwaardigheid. In welke business je ook actief bent, waar je ook werkt en wat je zakelijk ook wilt bereiken, alles valt of staat met jouw geloofwaardigheid.
Impact van hypocrisie op leiderschap
Geloofwaardigheid is een kwetsbaar en lastig te definiëren goedje. Wat de een geloofwaardig vindt, kan een ander volmaakt ridicuul vinden. Maar wat voor vrijwel iedere ondernemer opgaat, is dat hypocrisie de doodsteek voor je geloofwaardigheid is. En daarmee voor je reputatie. De bakker die zijn eigen brood niet eet, de advocaat die zich niet aan de wet houdt, de accountant die met de cijfers rommelt en de dominee die de kat in het donker knijpt: ze vallen stuk voor stuk door de mand en van hun voetstuk.
“Het krediet dat professionals genieten, op basis van hun reputatie, stopt in de regel subiet op het moment dat ze zichzelf verloochenen”
Rob Huisman Bestuursadviseur
Het krediet dat professionals genieten, op basis van hun reputatie, stopt in de regel subiet op het moment dat ze zichzelf verloochenen. En het goede nieuws is dat er meestal niemand is die je in dat geval de schuld kan geven, behalve jezelf. Dat nodigt uit tot bescheidenheid, bezinning en de nodige soulsearching. Ali B heeft daartoe bovengemiddeld aanleiding, nadat de rechter hem in mei van dit jaar in hoger beroep veroordeelde tot een onvoorwaardelijke celstraf van drie jaar.
Als je trouwens ‘De Ali B-methode’ nog ergens in de kast of op zolder hebt staan, wees er dan zuinig op. Het is een collector’s item: kort na de lancering nam de uitgever het uit de handel. Mijn vermoeden is dat de uitgever zijn eigen geloofwaardigheid en reputatie bij nader inzien belangrijker vond dan de inkomsten die hij met dit boek kon verdienen.
Mocht je je exemplaar toch liever kwijt dan rijk zijn, dan zijn er in de omgeving van de Vinkeveense Plassen vast nog wel enkele geïnteresseerde kopers te vinden.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
