Je bedrijf groeit meestal eerder dan je zelfbeeld. Op een dag zit je aan tafel over een overname, een investering of een miljoenenopdracht en realiseer je je dat je zakelijke positie flink is veranderd. Alleen sommige dingen die je elke dag meeneemt, stammen nog uit een andere fase.
Een tas is daarvan een aardig voorbeeld. Niet omdat een tas bepaalt hoe succesvol je bent. Wel omdat kleine zichtbare keuzes ongemerkt iets vertellen over hoe jij je eigen positie ziet.
Ondernemers besteden veel aandacht aan hun bedrijf. De website wordt vernieuwd, de pitch aangescherpt, het kantoor groeit mee en het merk krijgt een professionele uitstraling.
Bij zichzelf zijn ze vaak een stuk trouwer. Dat jasje kan nog best. Die tas werkt uitstekend. Waarom vervangen wat goed functioneert? Een terechte vraag. Tot je beseft dat anderen bij wat ze zien automatisch informatie invullen.
Lees ook: Sollicitatie- of salarisgesprek? Draag vooral geen beige, zegt Zabeth van Veen
Onderzoekers DongWon Oh, Eldar Shafir en Alexander Todorov lieten dat mooi zien. In negen studies kregen deelnemers dezelfde gezichten te zien, gecombineerd met kleding die meer of minder welgesteld oogde. De mensen in de welgesteld ogende kleding werden als competenter beoordeeld. Zelfs wanneer proefpersonen nadrukkelijk de opdracht kregen de kleding te negeren, bleef het effect bestaan.
We denken graag dat we mensen op hun prestaties beoordelen. In werkelijkheid neemt ons brein zichtbare signalen gewoon mee.
De tas als zakelijk signaal
Bij vrouwen maakt een tas al lang deel uit van het totaalbeeld. Bij mannen was hij veel langer vooral een gebruiksvoorwerp. Laptop erin, oplader erbij en klaar.
Dat onderscheid is kleiner geworden. Een tas van een man wordt net zo goed onderdeel van het totaalbeeld als zijn jas, schoenen of horloge. Niet vanuit mode, maar vanuit verzorging, kwaliteit en gevoel voor de situatie.
Een goede rugzak kan uitstekend. Een mooie leren werktas net zo goed. Het interessante zit niet in het model, maar in de vraag of de keuze klopt bij jouw positie, persoonlijkheid en omgeving.
Dat wordt relevanter wanneer je bedrijf groeit. Je ontmoet andere klanten, krijgt grotere verantwoordelijkheden en schuift aan bij mensen die beslissen over forse bedragen.
Een tas beslist geen deal. Je totale uitstraling kan vertrouwen wel ondersteunen of juist een klein vraagteken oproepen. En bij grotere opdrachten vertegenwoordigt vertrouwen simpelweg geld.
“. Je hoeft jezelf niet duurder, formeler of keuriger te maken naarmate je bedrijf groeit. Je moet wel weten wat je doet!”
Hoe succes eruitziet, verandert mee
Daar zit meteen een valkuil. Wie merkt dat zijn positie verandert, kan succes te nadrukkelijk zichtbaar proberen te maken. Een groot logo zegt niet vanzelf dat iemand status heeft. Soms zegt het vooral dat iemand graag wil dat jij zijn status ziet.
Silvia Bellezza, Francesca Gino en Anat Keinan onderzochten precies dat spanningsveld in hun bekende studie naar het Red Sneakers Effect. Mensen die bewust afweken van een kledingcode kregen juist méér status en competentie toegeschreven. De gedachte erachter: deze persoon kent kennelijk de regels en voelt zich vrij genoeg om ervan af te wijken.
Dat effect verdween zodra de afwijking onbedoeld leek. Voor professionals zit daarin een interessante les. Je hoeft jezelf niet duurder, formeler of keuriger te maken naarmate je bedrijf groeit. Je moet wel weten wat je doet!
Er zit verschil tussen een ondernemer die bewust met een eigentijdse rugzak binnenkomt en iemand die nooit heeft bekeken of zijn uitstraling nog past bij de positie die hij inmiddels heeft. Aan de buitenkant soms een klein verschil, maar in het beeld dat je oproept niet. En soms is een tas veel meer dan iets wat je bij je draagt.
Mijn tas heet Charlotte
Mijn eigen tas kreeg pas echt betekenis nadat ik hem had gekocht. Op de bon zag ik opeens dat het model Charlotte heette, dezelfde naam als mijn jongste zus die jaren geleden overleed. Vanaf dat moment was het voor mij geen gewone tas meer.
Dat is precies waarom uitstraling nooit puur over de blik van een ander gaat. Als iets echt bij je past, hoef je er niet over na te denken. Je voelt je er goed bij en dat zie je terug in je houding.
Lees ook: Zabeth van Veen over ‘Kevinisme’: hoe jouw naam de verwachtingen kan beïnvloeden op de werkvloer
De rugzak mag blijven
In briefings voor presentaties over positionering en vooroordelen hoor ik geregeld van directies: „Kun je ook iets doen aan die vreselijke rugzakken? We vragen 225 euro per uur en sommigen lopen erbij alsof we hen onderbetalen.” Met liefde.
Mijn bezwaar zit trouwens niet in de rugzak, maar in gedachteloosheid. Een mooie, strakke rugzak kan uitstekend passen bij een ondernemer of professional die gesprekken voert op directieniveau. Het object is zelden het echte probleem, de mismatch wel.
Je kunt eruitzien als een succesvolle ondernemer en je toch verkleed voelen. Je kunt sterk afwijken van een zakelijke kledingcode en volkomen geloofwaardig overkomen. Het zit in de samenhang.
Wie ben je? Welke positie heb je? Wie zit er tegenover je? Wat vertel je zonder woorden? En passen je uitstraling en je verhaal bij elkaar?
Kies kwaliteit die bij je past
Als je een nieuwe tas koopt, kijk dan niet naar status alleen. Kijk vooral naar kwaliteit, gebruik en samenhang. Kies materiaal dat mooi blijft. Goede ritsen. Sterke hengsels. Een vorm die niet na een halfjaar inzakt. Laptop, documenten, kabels, bril, telefoon: het moet allemaal mee kunnen zonder dat je tas uitpuilt. En kies iets dat bij jou klopt, niet bij een reclamebeeld van succes en niet bij wat je denkt dat een CEO hoort te dragen. Nog een tip: bij bruin haar past een bruine tas goed.
Groei betekent soms ook afscheid nemen
Ondernemers kunnen opvallend loyaal zijn aan spullen en gewoontes die jarenlang goed hebben gewerkt. Dat is sympathiek. En vaak praktisch. Alleen verandert je bedrijf soms sneller dan jijzelf.
Wat jaren geleden precies bij je paste, kan inmiddels iets vertellen over een fase die je zakelijk al lang achter je hebt gelaten. Dat hoeft geen probleem te zijn. Wel een reden om af en toe opnieuw te kijken: past de manier waarop jij jezelf presenteert nog bij het bedrijf dat je nu hebt?
“Een tas kan meegroeien met je positie, maar hij kan net zo goed blijven hangen in een fase die jij zakelijk al lang voorbij bent”
Misschien klopt alles nog precies. Prima. Misschien valt je ineens iets op waar je jarenlang gedachteloos aan voorbij bent gegaan.
Dat is precies waarom ik een tas interessanter vind dan hij lijkt. Hij kan laten zien dat je aandacht hebt voor kwaliteit, context en je eigen positie. En mensen koppelen zulke zichtbare signalen, zoals het eerdergenoemde onderzoek liet zien, verrassend makkelijk aan competentie.
Een tas kan meegroeien met je positie, maar hij kan net zo goed blijven hangen in een fase die jij zakelijk al lang voorbij bent. Je hoeft voor een hoger niveau geen ander mens te worden. Je moet wel durven zien welke signalen niet meer bij je huidige positie passen. Misschien is niet je tas verouderd, maar het beeld van jezelf dat je nog iedere dag met je meedraagt wel.
Lees ook: ‘Bekijk je eigen presentatie eens terug zonder geluid’, hoe je overkomt nog voordat je iets zegt
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
