Dat is geen truc. Dat is hoe mensen werken, zeker in organisaties en in gesprekken waar veel op het spel staat. Welkom in de wereld van priming, woordkeuze en beeldvorming.
Laat me je meenemen.
Het frame vóór de inhoud
Priming gebeurt voordat er bewust geluisterd wordt. Het is dat eerste mini-moment waarop het brein beslist: veilig of niet, competent of niet, openstaan of afschermen.
Onderzoek toont al jaren aan dat we in een paar seconden - soms zelfs in een paar frames van een video - indrukken vormen over competentie, eerlijkheid en leiderschap (ScienceDirect).
En dat gaat sneller dan we denken:
‘We hebben een probleem’, activeert alarm.
‘Een strategische uitdaging’, opent het brein.
‘Even eerlijk…’, maakt mensen alert.
‘Laat me je meenemen’, ontspant en nodigt uit.
Het eerste kader dat je neerzet bepaalt de interpretatie van alles wat daarna komt. Gewild of ongewild.
Actieve taal laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt. Vage taal schuurt en roept vragen op
Woordkeuze is geen stijlkeuze
Woorden zijn een soort gedrag, en gedrag bouwt of breekt vertrouwen. Actieve taal laat zien dat je verantwoordelijkheid neemt. Vage taal schuurt en roept vragen op. Technisch jargon geeft afstand, waar je soms juist nabijheid nodig hebt.
Het mooie is dat zodra je dit bewust inzet, communiceren minder zwaar en veel effectiever wordt.
Beeldvorming: wat je laat zien voordat je iets zegt
Beeldvorming is geen oppervlakkig imago-onderwerp.Het is de samenhang van:
Hoe je verschijnt
Hoe je beweegt
Hoe je klinkt
Je timing
De context waarin het gebeurt
En het gaat snel. Heel snel.
Kahneman beschreef dat prachtig in het boek Thinking, Fast and Slow. Ons snelle brein vormt reflexmatige indrukken die het langzame brein later nauwelijks nog kan corrigeren, zelfs niet met perfecte argumenten. Daarom kan iemand met een sterke boodschap toch minder gehoord worden. Er klopt dan iets anders niet in toon, uiterlijk, non-verbaal gedrag, intentie of timing.
Lees ook: Zabeth van Veen over ‘Kevinisme’: hoe jouw naam de verwachtingen kan beïnvloeden op de werkvloer
Een praktijkvoorbeeld
Jaren geleden coachte ik bij omroep AVRO een presentatieduo dat samen één programma moest dragen. Twee capabele professionals, gelijkwaardig in inhoud en ambitie. De mannelijke presentator verscheen in pak. De vrouwelijke presentator in een leuk jurkje.
Geen van beiden bedoelde iets met die keuze, die overigens meestal gemaakt wordt door een stylist. Maar voor de kijker ontstond een verschil in gewicht, autoriteit en rolverdeling. Toen ik hen tijdens de coaching vroeg terug te kijken, niet als makers maar als kijkers, zagen ze het meteen. Je voelt het verschil vóór je het kunt uitleggen. Zien is geloven.
Dit is precies wat ik binnen ImagoMatch doe: de onderstroom zichtbaar maken, zodat professionals, teams of leiders beter worden gezien zoals ze werkelijk zijn, zichzelf beter begrijpen en hun rol sterker kunnen dragen.
Energiegebrek in een organisatie betekent sneller twijfelen, trager besluiten en minder draagvlak
Wanneer samenhang ontbreekt
Taal, gedrag en uitstraling horen bij elkaar. Als ze dezelfde boodschap vertellen ontstaat rust en vertrouwen. Als ze elkaar tegenspreken moet de ander gaan interpreteren, en dat kost energie. En energiegebrek in een organisatie betekent sneller twijfelen, trager besluiten en minder draagvlak.
Congruentie maakt het verschil tussen zichtbaar zijn en invloed hebben.
Invloed is geen machtsspel. Het is helderheid, eerlijkheid en durven staan voor wat je zegt. Bij ImagoMatch draait het niet om manipulatie of trucjes. Het gaat om begrip: weten wat je oproept, waarom dat gebeurt, weten wie je bent en met bewust gedrag ruimte creëren voor wederzijds vertrouwen. Dat werkt altijd.
Professionele helderheid begint bij weten welk beeld je neerzet: bewust, precies en in lijn met je intentie. Wie dat begrijpt voorkomt misverstanden, werkt rustiger, wordt serieuzer genomen en heeft minder woorden nodig om dingen voor elkaar te krijgen. Dat is het moment waarop inhoud en invloed elkaar echt ontmoeten.
Je eigen beeld zien is het moeilijkste dat er is. Het brein vult namelijk veel sneller in dan het observeert
Reflectievraag en mini-opdracht
Je eigen beeld zien is het moeilijkste dat er is. Het brein vult namelijk veel sneller in dan het observeert. Maar er is één simpele manier om dat toch helderder te krijgen: laat iemand je kort filmen tijdens een vergadering of wanneer je een presentatie geeft, gewoon met je eigen telefoon.
Bekijk jezelf vervolgens in drie rondes:
- 1.
Eerst zonder geluid. Wat laat je zien? Hoe kom je over zonder woorden?
- 2.
Daarna alleen het geluid. Wat doet je toon, tempo en taal? Wat hoor je terug?
- 3.
En pas daarna het geheel. Wat valt je op nu je beeld en geluid samen ziet?
De kernvraag is dan: Welk beeld zie je als buitenstaander, en welk deel daarvan kun je zelf niet volledig objectief beoordelen?
Dit is precies waarom professionals soms een onafhankelijke spiegel nodig hebben. Niet om je te veranderen, maar om zichtbaar te maken wat je zelf onmogelijk neutraal kunt waarnemen.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
