Transport en Logistiek Nederland (TLN) heeft tot nu toe geen signalen van vervoerders ontvangen dat zij door de recente stijgingen van de olieprijs in de problemen komen. „Vrijwel al onze leden werken inmiddels met een brandstofclausule in hun contracten. Daarmee maken zij afspraken met hun klanten over schommelingen in hun dieselprijzen’’, zegt woordvoerder Tessa de Jong van TLN.
Transportsector beschermd door brandstofclausules van TLN
Veel leden maken gebruik van een standaardclausule van TLN die zij toepassen in hun contractafspraken. TLN telt 5.000 leden en is dé ondernemersorganisatie voor de transport- en logistieksector. De organisatie werkt aan een gunstig ondernemersklimaat in Nederland en Europa. „Het maken van langetermijnafspraken over de te hanteren brandstofprijzen brengt vervoerders over het algemeen meer rust en zekerheid’’, aldus de woordvoerder.
Iran is sinds afgelopen weekeinde in oorlog met Israël en de Verenigde Staten. Als reactie heeft de Iraanse Revolutionaire Garde de Straat van Hormuz afgesloten. De Straat van Hormuz, de doorgang tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman, is goed voor 20 procent van de wereldwijde olie-export. Iran heeft daarmee een machtig drukmiddel in handen: de blokkade drijft de brandstofprijzen op.
‘Zware verstoring van internationale supply chains’
Stijgende kosten en onzekerheid over hun bevoorrading: de blokkade van de Straat van Hormuz heeft hoe dan ook directe gevolgen voor onder meer zware industrie, chemie en de transportsector. Dat stelt Casper Roerade, beleidsadviseur mainports & internationale supply chains van evofenedex, kennisknooppunt voor handel en logistiek. „De hele regio is volledig gedestabiliseerd. De blokkade van de Straat
van Hormuz en sluiting van het luchtruim in delen van het Midden-Oosten leiden tot een zware verstoring van internationale supply chains.’’
„Zo is 10 procent van de Europese lng-import afkomstig uit Qatar en wordt volledig over zee vervoerd. De directe economische impact hiervan is groot. Olieprijzen stijgen in korte tijd, met gevolgen voor de productiebedrijven wereldwijd.’’
Hoewel olie en gas vaak de aandacht trekken, is de impact op de containerlogistiek volgens Roerade minstens zo ingrijpend.
De haven van Jebel Ali is getroffen na een Iraanse aanval, maar alle vier terminals zijn weer open
Casper Roerade Beleidsadviseur mainports & internationale supply chains evofenedex
„De Perzische Golf is goed voor 3,4 procent van het mondiale containervolume. Vooral de haven van Jebel Ali in Dubai vervult een sleutelrol als logistiek zenuwcentrum van de regio. Met een jaarlijkse overslag van 14 miljoen TEU is Jebel Ali niet alleen de grootste haven van het Midden-Oosten, maar ook een cruciale overslaglocatie in de verbinding tussen Azië, Afrika en Europa. Jebel Ali is getroffen door een brand na neervallende dronefragmenten van een Iraanse aanval. De haven werd tijdelijk gesloten, maar heeft inmiddels de werkzaamheden op alle vier terminals hervat, meldde exploitant DP World ons.’’
De Perzische Golf is volgens evofenedex een sterk groeiende exportmarkt voor veel
Nederlandse ondernemers, vervolgt Roerade. „Met name de bouw- en industriesector spelen een grote rol in de mondiale vraag. De voornaamste exportproducten richting de Golfregio zijn medische apparaten, geneesmiddelen, werktuigmachines en motorvoertuigen, Een sluiting van de vaarrouten heeft daarom directe gevolgen voor de aanvoer van deze goederen.’’
Torenhoge verzekeringspremies voor scheepvaart
Elke dag dat de blokkade langer duurt, leidt tot verdere stijging van de olieprijzen, zegt olie- en gasexpert Ronald de Zoete. Volgens hem is feitelijk geen sprake van een volledige afsluiting. „Door de torenhoge verzekeringspremies voor schepen die door de Straat van Hormuz willen varen, hebben scheepseigenaren besloten dit niet te doen. Bovendien willen zij hun bemanning niet in gevaar brengen en wachten ze de ontwikkelingen af.”
Feit is dat raffinaderijen, de grootste kopers van olie, deze situatie zullen doorberekenen in de prijzen voor diesel, benzine en kerosine
Ronald de Zoete Olie- en gasexpert
„Pas wanneer de situatie weer veilig is en de verzekeringspremies betaalbaar worden, zullen olietankers weer door de Straat van Hormuz varen. Feit is dat raffinaderijen, de grootste kopers van olie, deze situatie zullen doorberekenen in de prijzen voor diesel, benzine en kerosine. Er is nu een soort panieksituatie ontstaan.”
„Het is een beetje koffiedik kijken hoe de olieprijs zich de komende tijd ontwikkelt, maar op basis van soortgelijke conflicten in het verleden verwacht ik dat deze situatie hooguit twee maanden duurt. Het is wrang voor bedrijven in de transport- en logistieke sector: de kans bestaat dat zij twee maanden verlies draaien, maar daarna kunnen weer maanden volgen waarin zij winst maken. Noem het ondernemersrisico. Ze kunnen op dit moment niet veel doen, behalve de situatie van dag tot dag bekijken. Het heeft weinig zin om nu veel geld in dure voorraden te stoppen.”
Hoelang duren de hoge olieprijzen?
De Zoete maakt zich vooralsnog geen grote zorgen over een dreigende oliecrisis. „Ik maak me vooral zorgen om de mensen in Iran. De markt overleeft dit wel. Er zijn bovendien veel landen wereldwijd die niet gebaat zijn bij hele hoge olieprijzen. Amerika niet, wij niet, maar Iran zelf ook niet: Iran is een olie-exporterend land en kan op deze manier zijn olie ook niet kwijt.”
„Ik verwacht verder dat omliggende olielanden als Koeweit, Irak en Qatar de druk op Iran zullen opvoeren om de Straat van Hormuz weer veilig open te stellen. Ik hoop in de eerste plaats dat de rust in Iran terugkeert, dat de Iraanse Revolutionaire Garde de nieuwe partij ruimte geeft, dat er een frisse wind gaat waaien en dat de VS vervolgens haar oorlogsschepen terugtrekt, zodat de Straat van Hormuz weer veilig open kan.”
Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
