Dat blijkt uit het nieuwe ‘Allianz Climate Economics Report 2026’ van Allianz Trade. De onderzoekers schatten dat de hittegolven van afgelopen zomer in 30 Europese landen samen €113 miljard aan economische productie hebben gekost. Dat komt overeen met ongeveer 0,46% van het verwachte gezamenlijke bbp van deze landen in 2026.
Alleen Italië (€27,8 miljard), Duitsland (€25 miljard), Frankrijk (€20,1 miljard) en België (€9,4 miljard) zouden een grotere economische klap hebben gekregen dan Nederland. De vijf landen zijn samen goed voor 81% van het berekende verlies.
Werknemers minder productief door hitte
Dat Nederland zo hoog eindigt, is opvallend. De temperaturen liggen hier doorgaans lager dan in Zuid-Europese landen. Maar alleen naar de thermometer kijken geeft volgens Allianz Trade een verkeerd beeld van de economische gevolgen van hitte.
De grootste schade ontstaat namelijk door productiviteitsverlies. Werknemers presteren minder bij hoge temperaturen, werkzaamheden worden uitgesteld en bedrijven moeten machines en productieprocessen aanpassen.
,,Het gaat hierbij niet zozeer om directe, zichtbare schade zoals mislukte oogsten of schade aan infrastructuur, maar vooral om productiviteitsverlies. Schade die je niet direct ziet", zo legt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, uit.
Volgens berekeningen van de kredietverzekeraar daalt de productie per gewerkt uur met ongeveer 3% voor elke extra graad bij temperaturen tussen 30 en 35 graden.
Tegelijkertijd lopen de kosten voor bedrijven op. Zo stijgt het stroomverbruik door airconditioning en andere koelsystemen. Ook indirecte effecten, zoals lage waterstanden waardoor transport en productie worden gehinderd, kunnen de rekening verder verhogen.
Lees ook: Triodos-econoom slaat alarm: 'Nederlandse economische groei verdampt door extreme hitte'
Hitte kost Nederland circa 0,7 procentpunt aan groei
Voor Nederland becijfert Allianz Trade het negatieve effect van de hitte op de economische groei op ongeveer 0,7 procentpunt.
Daarbij speelt niet alleen de temperatuur een rol. Voor het onderzoek keek Allianz Trade per land naar de zwaarste periode van vijf opeenvolgende hittedagen tussen juni en augustus. Ook de luchtvochtigheid is meegenomen.
Die combinatie kan grote verschillen veroorzaken. Tijdens de onderzochte hittepiek was het in Hongarije bijvoorbeeld warmer dan in Italië. Toch was de economische impact in Italië volgens Allianz Trade groter doordat de luchtvochtigheid daar hoger was. Voor Italië komt het berekende negatieve effect op de economische groei uit op 1,19 procentpunt, tegenover 0,51 procentpunt voor Hongarije.
,,Een thermometer vertelt dus maar een deel van het verhaal", zegt Geeroms. ,,Voor bedrijven is vooral van belang hoe zwaar de combinatie van temperatuur en luchtvochtigheid werknemers en productieprocessen belast."
Klimaatrisico wordt financieel risico
Voor ondernemers betekent dit volgens Allianz Trade dat klimaatverandering niet alleen als duurzaamheidsvraagstuk moet worden bekeken. Extreem weer heeft steeds vaker rechtstreeks gevolgen voor kosten, productie en winstgevendheid.
Dat begint bijvoorbeeld bij hogere energiekosten en productiviteitsverlies, maar kan zich uitbreiden naar duurdere grondstoffen, problemen bij leveranciers en verstoringen in transport.
,,Voor ondernemingen wordt het steeds belangrijker om klimaatrisico niet alleen als duurzaamheidsvraagstuk te zien, maar ook als een gewoon bedrijfs- en financieel risico", aldus Geeroms.
Lees ook: Bloedheet op werk? 4 verrassende tips voor een koeler kantoor
El Niño kan prijzen verder opstuwen
De economische gevolgen kunnen uiteindelijk ook bij consumenten terechtkomen. Allianz Trade waarschuwt dat een sterke El Niño in 2027 de inflatie in de Europese Unie gemiddeld met 0,31 procentpunt kan verhogen. Voor voedselprijzen zou het effect met 0,50 procentpunt nog groter kunnen zijn.
In een scenario met een zeer sterke El Niño kan wereldwijd ongeveer 451 miljard dollar aan economische productie verloren gaan. Voor de EU-27 schat Allianz Trade de netto economische schade in dat scenario op ongeveer 24 miljard dollar.
Bedrijven kunnen zich voorbereiden
De kredietverzekeraar pleit daarom voor meer investeringen in klimaatadaptatie. Voor bedrijven kan dat relatief praktisch beginnen: betere koeling van werkplekken en productielocaties, werktijden aanpassen tijdens extreme hitte, alternatieve leveranciers regelen en grotere financiële buffers aanhouden.
Volgens Geeroms wordt wachten totdat extreem weer daadwerkelijk de bedrijfsvoering raakt steeds kostbaarder. ,,Klimaataanpassing wordt steeds meer onderdeel van normale risicobeheersing."
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
