Want een energieproject moet niet alleen energie opwekken. Die energie moet ook waarde opleveren. Dat roept al snel vragen op: hoe verkoop je de opgewekte energie die je zelf niet gebruikt? Hoe zorg je dat een park financieel aantrekkelijk blijft als prijzen negatief worden? En wat doe je als je met netcongestie te maken hebt en het project misschien niet levensvatbaar is?
Scholt Energy begeleidt producenten daarbij vanuit drie verschillende marktrollen: van het verkopen van energie en het balanceren van vraag en aanbod tot het omgaan met congestie op het elektriciteitsnet.
Van idee naar overeenkomst
„Een klant is op zoek naar waarde uit zijn park”, zegt Fabian Jongen, Senior Account Manager IPP bij Scholt Energy. „Dat kan een windpark, zonnepark of batterij zijn. Die energie moet op een bepaalde manier verkocht worden.”
Dat begint vaak al voordat een project wordt gebouwd. Scholt komt meestal in beeld zodra een energieproject richting financiering gaat. „Bij de financiering komen wij vaak kijken omdat er een overeenkomst nodig is om dit rond te krijgen”, vertelt Jongen. “De producent moet kunnen laten zien dat de energie die wordt opgewekt ook daadwerkelijk verkocht kan worden.”
Zekerheid bieden
Een Power Purchase Agreement (PPA) biedt daarbij zekerheid. In zo’n langetermijnovereenkomst worden afspraken gemaakt over de verkoop van de opgewekte energie. Welke vorm het beste past, hangt af van het project en het risicoprofiel van de producent.
„Een Corporate PPA biedt bijvoorbeeld een vaste prijs voor een lange periode”, zegt Vera Driessen, Contract & Template Manager bij Scholt Energy. „Dat betekent weinig risico.” Ook als de marktprijs laag of negatief is, kan een producent binnen zo’n overeenkomst blijven leveren tegen de afgesproken voorwaarden.
„Energieprijzen zie je nu steeds vaker ook negatief worden”, zegt Walter van Alst, Flexibility Product Manager bij Scholt Energy. „Voor een producent is dat normaal gesproken niet gunstig. Maar bij zo’n Corporate PPA kan de producent gegarandeerd blijven doorproduceren tegen de afgesproken vaste prijs.”
Verschillende marktrollen
De verkoop van energie is niet het enige waarmee producenten te maken krijgen. Ook de manier waarop productie en verbruik op elkaar worden afgestemd, wordt steeds belangrijker.
Als Balance Responsible Party (BRP) voorspelt Scholt Energy hoeveel energie er wordt geproduceerd en verbruikt. Op basis daarvan wordt bepaald hoeveel energie moet worden ingekocht, zodat vraag en aanbod zo goed mogelijk op elkaar aansluiten. Dat is nodig omdat de productie van een zonne- of windpark voortdurend verandert. Een BRP is financieel verantwoordelijk voor de balans van afname en invoeding via de allocatiepunten in de eigen portefeuille voor elke onbalansverrekeningsperiode (Imbalance Settlement Period, ISP).
Daarnaast kan flexibiliteit worden ingezet om het hoogspanningsnet in balans te houden. Dat gebeurt vanuit de rol van Balancing Service Provider (BSP). Een zonnepark, windpark of batterij kan daarbij reageren op signalen uit de markt. „Daarmee help je TenneT, de netbeheerder van het hoogspanningsnet, om het net in balans te houden”, zegt Jongen.
Het net in balans
Nu het elektriciteitsnet op veel plaatsen tegen zijn grenzen aanloopt, wordt ook een derde rol steeds belangrijker: die van Congestion Service Provider (CSP). „Congestie betekent dat het net volloopt”, zegt Driessen. „Als CSP helpen we netbeheerders om ervoor te zorgen dat het net in balans blijft.” In tegenstelling tot balanceringsdiensten zijn congestiebeheersbiedingen locatiegebonden, zodat zij ingezet kunnen worden om congestie op specifieke plekken in het net te verlichten.
Dat kan bijvoorbeeld door de productie van een zonne- of windpark tijdelijk te verminderen. Technisch kan dat door de installatie aan te sturen en bijvoorbeeld omvormers af te schakelen. De producent ontvangt daarvoor een vergoeding van de netbeheerder. Zo ontstaat ruimte op het elektriciteitsnet.
Slim combineren
Door de verschillende marktrollen te combineren, ontstaat een bredere strategie dan alleen het verkopen van opgewekte energie. Ook de samenwerking tussen verschillende energie-assets wordt belangrijker.
Een batterij kan bijvoorbeeld energie opslaan op momenten dat er veel aanbod is en die later weer terugleveren. Zo kan een producent flexibeler omgaan met verschillen tussen productie, vraag en marktprijzen. Ook combinaties van zonne- en windproductie of een zonnepark met een batterij worden daardoor interessanter. „Dat is wel de toekomst waar het naartoe gaat om duurzame energieprojecten rendabel te houden”, zegt Jongen.
Lokale oplossingen
De behoefte aan dit soort oplossingen neemt volgens Van Alst de komende jaren verder toe. Niet alleen omdat het elektriciteitsnet voller raakt, maar ook omdat vraag en aanbod steeds vaker lokaal bij elkaar moeten worden gebracht. „De grootste verandering in de komende vijf jaar is dat het net overvol raakt”, zegt hij. „Dat zien we nu al. Het gaat veel meer naar lokaal.”
Op sommige plekken is nog ruimte voor nieuwe zonne- en windprojecten, terwijl elders de netcapaciteit ontbreekt. Daardoor wordt de locatie van een energieproject steeds belangrijker. Ook de mogelijkheden om productie, opslag en verbruik op elkaar af te stemmen spelen een grotere rol. „We zullen steeds meer moeten kijken naar lokale oplossingen”, zegt Van Alst.
“„Congestiediensten vanuit de CSP zullen sterk toenemen. Er zullen andere diensten bijkomen en er zullen echt voorwaarden zijn om actueel en concurrerend te kunnen blijven.””
Walter van Alst, Flexibility Product Manager. Scholt Energy
Meer weten?
Voor energieproducenten betekent dat dat de waarde van een project steeds minder alleen wordt bepaald door hoeveel energie het opwekt. Ook de manier waarop die energie wordt verkocht, afgestemd en flexibel ingezet, is bepalend voor het rendement.
Meer weten over de mogelijkheden voor energieproducenten en de verschillende marktrollen binnen de energiemarkt? Bekijk het gesprek in de video boven dit artikel of kijk op scholt.nl.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
