De rode draad in Joosts carrière werd al vroeg zichtbaar. Na de eerste lichting van de Hogere Hotelschool in Leeuwarden en een pittige leerschool als afwasser in Londen toonde hij op 23-jarige leeftijd direct ondernemerslef. Hij vertrok met zijn toenmalige vriendin naar Singapore om er deputy general manager van de Hollandse Club te worden. „Als je geen durf hebt, ga je zo’n kans niet aan”, zegt Joost daarover. Binnen veertien dagen was hij getrouwd – ongehuwd samenwonen was daar niet toegestaan – en bevond hij zich in een compleet andere werkcultuur.
In Azië leerde hij zijn belangrijkste managementles. „Mensen sprongen daar letterlijk in het water als je dat vroeg. Dat is níet hoe ik wil werken.” Joost koos voor een andere aanpak: respect tonen en zijn lokale personeel in bescherming nemen tegen veeleisende expats. Dat creëerde loyaliteit en bleek de sleutel tot zijn latere succes: als je je mensen beschermt, lopen ze harder voor je.
Je moet out-of-the-box denken en actie ondernemen
Joost Ligthart Vue Cinemas
De harde financiële realiteit
Terug in Nederland maakte hij van conferentiecentrum Sparrenhorst een florerend bedrijf, dat na een verbouwing uiteindelijk voor 30 tot 35 miljoen euro werd verkocht. Toch is succes niet altijd maakbaar, leerde hij vervolgens bij Hof van Saksen. Joost trok de organisatie recht, maar door de economische crisis en de schuldenlast van de eigenaar ging het alsnog mis.
„De eigenaar had meerdere bedrijven en werd door de banken getackeld. Dat was voor mij de belangrijkste les: je kunt niet ondernemen zonder gezonde exploitatie”, stelt Joost. „Leuk al dat harde werk, maar je moet streven naar een gezonde winst- en verliesrekening en reserves hebben. Ik stond op een gegeven moment bij de deur om leveranciers contant te betalen. Daar word je niet vrolijk van.”
Die financiële focus nam hij mee naar Golden Tulip, waar hij tijdens de crisis zeven hotels aanstuurde. Toen het Nederlands elftal dreigde te vertrekken uit het verouderde hotel in Hoenderloo, toonde de manager creativiteit. Met beperkte middelen kocht hij goedkoop tapijt en sloot hij een deal met Philips: gratis vergaderruimtes in ruil voor flatscreens op de hotelkamers. Het werkte; het elftal bleef nog een aantal jaren. „Je moet out-of-the-box denken en actie ondernemen”, blikt Joost terug.
De keerzijde
Maar die continue drang naar perfectie had een hoge prijs. Voor veel ondernemers is de werk-privébalans een worsteling, en Joost vormt daarop geen uitzondering. Vanaf zijn eerste baan was hij continu bereikbaar. Toen hij bij Sparrenhorst in een huis pal naast het hotel ging wonen, bleek dat een recept voor structureel overwerken. „In die valkuil ben ik vol getrapt”, geeft hij toe. „Ik werkte me het schompes. Dat heeft er uiteindelijk in geresulteerd dat mijn huwelijk naar de knoppen ging. Ik was nooit thuis, en áls ik thuis was, was ik nog aan het werk.”
De scheiding werd een wake-upcall. Joost vroeg en kreeg gedeeld ouderschap voor zijn zoon en dwong zichzelf gas terug te nemen. „De ene week werkte ik nog steeds tachtig uur, maar de andere week schakelde ik terug en was ik er voor hem. Je moet tijd maken voor je privéleven.”
Anno nu kan hij met een gerust hart op vakantie, omdat hij weet dat zijn managementteam problemen zelf oplost. „Ik ben nog steeds bereikbaar voor heel dringende zaken, en juist door dat te communiceren word ik bijna nooit gebeld op vakantie.”
Als je je concurrent kopieert, word je nooit de beste
Joost Ligthart Vue Cinemas
Bioscoop als totaalbeleving
Dat aanpassingsvermogen kwam ook recent goed van pas, nu hij aan het roer staat van Vue Cinemas. De bioscoopbranche worstelt met de naweeën van de pandemie en de enorme populariteit van streamingdiensten als Netflix.
Zijn strategie is helder: innoveren. „Als je je concurrent kopieert, word je nooit de beste”, zegt hij. Bij de nieuwste Vue-bioscoop in Amsterdam creëert hij daarom ‘een totaalbeleving’. Het gaat niet langer puur om de film, maar om betaalbare luxe: het beste beeld en geluid, comfortabele stoelen, vers getapt bier en goede wijn. Een compleet avondje uit, bedoeld om een nieuwe doelgroep aan te boren in een stad waar al veel concurrerende bioscoopvestigingen zijn.
Lees ook: Pathé-CEO Jacques Hoendervangers: ‘Er zijn maar weinig mensen die grote dingen klein kunnen maken’
Ik vertrek
Hoewel Joost bedrijven altijd als zijn eigen eigendom heeft gerund, is hij formeel nooit als zelfstandig ondernemer gestart. Waarom eigenlijk niet? Joost reflecteert met een glimlach: „Ik heb altijd voor eigenaren gewerkt, maar voel me een ondernemer in een kleinere context. Waarom ik de laatste stap nooit heb gezet? Misschien durfde ik het toch niet helemaal aan.”
Toch ligt het ondernemerschap nog steeds op tafel. Joost, nu 58 jaar, wil Vue de komende drie tot vier jaar verder uitbouwen en het bedrijf solide achterlaten voor zijn opvolger. Daarna sluit hij niet uit alsnog de stap te wagen.
„Ik weet bijna zeker dat ik dan weer naar het buitenland ga. Een beetje een Ik Vertrek-achtig project. Misschien een relatief klein hotel opzetten. Dan speel ik aan het eind van mijn carrière eindelijk écht voor eigen ondernemer. Maar wel in het klein, en net even anders dan de rest. Want dat is de rode draad door mijn leven.”
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!
