Wanneer Eltingh terugdenkt aan 1998, het jaar waarin hij samen met zijn vaste partner Paul Haarhuis de dubbeltitel op Wimbledon won, is de emotie nog altijd tastbaar. Het was een zenuwslopende vijfsetter tegen de legendarische ‘Woodies’ (Woodbridge en Woodford), die eindigde in 10-8. Bij het horen van het oude radioverslag doet hem dat heel veel, zo vertelt hij in At the Top: „Ja, nog steeds. Ik kan het aan je laten zien. Het is gewoon. Hoef ik niet te acteren?’’
Deze zomer spreekt Paul van Riessen topsportbestuurders in de specials At the Top Sport, met in deze eerste aflevering directeur sport bij de tennisbond KNLTB Jacco Eltingh.
Toch verliep de finale niet zonder slag of stoot. Haarhuis was in de eerste sets met zijn hoofd totaal ergens anders, namelijk bij de kwartfinale van het WK voetbal tussen Nederland en Argentinië. Via Eltinghs vader, die met een transistorradio op de tribune zat, hield Haarhuis de stand bij. ,,Nou, ik was redelijk aangedaan, maar dat wist ik natuurlijk pas later,’’ bekent Eltingh over zijn frustratie op de baan. Pas nadat Nederland met 2-1 had gewonnen, kon Haarhuis zich weer focussen.
De viering van deze historische overwinning, de laatste grandslam die nog ontbrak op hun palmares, was verrassend onglamoureus. Na de verplichte persmomenten en de dopingcontrole verzamelden familie en vrienden zich in een gehuurd huis vlak bij de trainingsbanen. Via een onbekend televisiekanaal bestelden ze een gigantische hoeveelheid eten. „En die kwam vervolgens voorbijrijden met al die pizza’s in die auto. Dat zal ik niet gauw vergeten,’’ herinnert Eltingh zich lachend.
Ondanks de eeuwige roem op het bordes van Wimbledon levert een dubbelspeltitel geen onbeperkte toegang tot de chique Royal Box op, in tegenstelling tot winst in het enkelspel. Eltingh moet het doen met toegang tot het park zelf. Om toch van de hoogste privileges te kunnen genieten, bedient hij zich van een slimme tactiek via zijn oud-collega Richard Krajicek: „Daarom ga ik ook vanavond na deze opname met Richard eten om bij hem deze privileges te ontfutselen.’’
“Wanneer iemand op eigen benen kan staan, ook financieel, dan laten wij los. Dat is eigenlijk ons grootste moment van succes,”
Jacco Eltingh, directeur Sport KNTLB
De harde realiteit van geld en techniek
Tijdens zijn carrière sloeg Eltingh een aanzienlijk bedrag aan prijzengeld bij elkaar, naar eigen zeggen zo’n vier tot vijf miljoen euro. Hij haast zich erbij te zeggen dat dit brutobedragen zijn waar nog veel kosten vanaf moesten. Ook de beurskrach eind jaren 90 hakte erin. „Ik hoef mij geen financiële zorgen te maken als ik mijn leven iets anders zou indelen,’’ legt hij uit over de noodzaak om na zijn pensioen in 1998 te blijven werken om de vaste lasten van zijn gezin te dekken.
Als hij naar het huidige toptennis kijkt, ziet hij dat de sport fysiek en technologisch is geëvolueerd, al verwerpt hij het idee dat vroeger alles beter was. „Nee, vroeger was anders. Maar het veld heeft nog steeds dezelfde afmetingen. Het net is nog steeds even hoog,’’ redeneert hij nuchter.
Het grootste verschil zit volgens hem in de fitheid van de atleten en de moderne racketsnaren, die een enorme rotatie en controle mogelijk maken. Zelf was hij een speler die continu het net opzocht, serve-and-volley, een tactiek die tegenwoordig zeldzaam is door de hardere klappen vanaf de baseline.
Van ondernemer naar bondsbestuurder
Na zijn actieve loopbaan bouwde Eltingh twintig jaar lang aan diverse ondernemingen. Samen met Haarhuis richtte hij een evenementenbureau op en organiseerde hij vijftien jaar lang de succesvolle AFAS Tennis Classics. In deze periode, zonder academische achtergrond die verder reikte dan het vwo, leerde hij de fijne kneepjes van het management via de honderden zakenmensen die hij ontmoette.
Zijn overstap naar de KNLTB in 2017 kwam als een verrassing, zelfs voor hemzelf. Hij was jarenlang kritisch geweest op de moeizame samenwerking met de bond. Toen hij gepolst werd voor de rol van technisch directeur, als opvolger van Jan Siemerink, dacht hij aanvankelijk dat het een grap was. „Ik ben gescout, want als ze mij een paar maanden daarvoor gevraagd hadden: wil je bij de KNVB gaan werken, dan had ik ze waarschijnlijk uitgelachen,’’ vertelt hij.
Zijn ambitie was vanaf dag één gericht op de lange termijn. Bij zijn aantreden waarschuwde hij al voor onrealistische verwachtingen over snelle successen. „Je praat over een 10- tot 15-jaarplan, maar elke maand, elk jaar dat we nu een aantal dingen niet gaan aanpakken, wordt het een jaartje langer,’’ zei hij toen.
Lees ook: Vrouwelijk leiderschap: wat als Sarina Wiegman de opvolger van Ronald Koeman bij Oranje zou worden?
De spagaat van talentontwikkeling
Eltingh ziet het als zijn voornaamste taak een infrastructuur te creëren waarin talent kan floreren, waarbij spelers vanaf jonge leeftijd trainen op het Nationaal Tennis Centrum in Amstelveen. De invloed van de bond stopt echter op een bepaald moment. Zodra tennissers de leeftijd van 23 of 24 bereiken, moeten ze het zelf doen. „Wanneer iemand op eigen benen kan staan, ook financieel, dan laten wij los. Dat is eigenlijk ons grootste moment van succes,’’ aldus Eltingh.
Dit beleid werpt deels vruchten af: momenteel staan er drie Nederlandse mannen in de top honderd. Bij de vrouwen is dat op dit moment echter een blinde vlek. Eltingh wijt dit ten dele aan de moeite die het kostte om de dames structureel bij elkaar te brengen om samen te trainen, al ziet hij bij de nieuwe generatie, geboren rond 2006, weer een dynamiek ontstaan van meer samenwerking.
Dat topsportbeleid ook wrijving oplevert, bleek recent uit de stevige kritiek van Tallon Griekspoor, die het bondsbeleid ‘amateuristisch’ noemde. Eltingh reageert daarop diplomatiek maar duidelijk. „Alleen de wijze waarop was natuurlijk niet zo prettig. Vond ik ook niet helemaal gepast,’’ zegt hij over de publieke uithaal via de media. Het beleid is er niet door gewijzigd, omdat Eltingh rotsvast gelooft in de ingezette koers. Daarbij staat zijn deur altijd open: „Iedereen heeft mijn nummer.’’
Lees ook: Waarom de beste leiders niet managen: 3 olympische lessen van Pieter van den Hoogenband
Groei, padel en naïeve positiviteit
Sinds begin 2026, en in de praktijk al iets langer, bekleedt Eltingh de bredere functie van directeur sport. Hij stuurt een groot deel van de 125 tot 130 medewerkers van de bond aan en is naast topsport ook verantwoordelijk voor de lerarenopleiding en arbitrage. Deze organisatorische verschuiving liep parallel met grote veranderingen in de statuten van de bond, die transformeerde van een klassiek bondsbestuur naar een modernere structuur met een Raad van Toezicht en een directeur-bestuurder.
Onder zijn leiding werd in 2020 bovendien padel omarmd. De toevoeging van deze sport zorgt voor enorme reuring en groei op de verenigingen. ,,Dit is de snelst groeiende sport die je maar kan bedenken in Nederland in de afgelopen vijftig of honderd jaar,’’ stelt Eltingh. Hij gelooft heilig dat tennis en padel elkaar versterken, ondanks kritiek uit beide kampen. Toch ziet hij een naamsverandering van de KNLTB naar een algemene ‘racketsportbond’ niet zitten, voornamelijk vanwege het gekoesterde predicaat ‘Koninklijk’.
Ondanks de grote verantwoordelijkheden en de zakelijke details waar hij af en toe vol bovenop kan duiken als micromanager, probeert hij trouw te blijven aan zijn aard. Vroeger, als speler, werd hij door zijn coach Alex Reijnders gekscherend ‘naïef positief’ genoemd; na de slechtste wedstrijden kwam hij nog vol vertrouwen van de baan.
Die mindset gebruikt hij nu in de directiekamer. „Ik hou er gewoon heel erg van. Het is toch veel leuker dat het glas halfvol is in plaats van half leeg? Je moet er toch niet aan denken,’’ zegt hij stellig. Het is precies deze drive die hem motiveert de KNLTB naar nieuwe hoogtes te tillen. Want hoewel de setting is veranderd, is de topsporter in hem nooit verdwenen. „Ik heb een bloedhekel aan verliezen en ik wil graag altijd elk initiatief waar ik bij betrokken ben, of zakelijk of privé, tot een goed einde brengen,’’ besluit Eltingh.
Beluister het hele gesprek met Eltingh terug in At the Top Sport.
Luister en leer van de besten. In deze speciale At the Top Sport-zomerserie spreekt Paul van Riessen met topmensen uit de sportwereld. Over de weg omhoog, de keuzes, de lessen, de momenten waarop alles veranderde. Leiders maken duidelijk wat goed leiderschap anno nu betekent.
At the Top Sport beluister je elke vrijdag van 12.00 tot 13.00 uur op New Business Radio en daarna via de bekende podcastkanalen.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
