Eva Lo-van Steenbergen (Capgemini): ‘Volgens een politicus heb ik mijn ziel aan de commerciëlen verkocht’

Van geneeskunde naar ‘het grijze gebied’

Lange tijd dacht Lo-van Steenbergen dat ze arts zou worden. Haar opa was huisarts en kon daar thuis prachtig over vertellen. Dat maakte haar enthousiast, ze werd ingeloot voor geneeskunde en rondde haar bachelor ook af. Toch merkte ze gaanderweg dat juist iets anders steeds meer haar aandacht trok: niet de medische praktijk zelf, maar de vragen eromheen. Bijvoorbeeld hoe je als samenleving keuzes maakt in de zorg, of waar precies de grens ligt tussen wat kan en wat wenselijk is. „Ik hou er wel van om ergens iets van te vinden. Ik vind juist dat grijze gebied heel interessant.”

Toen de coschappen dichterbij kwamen, begon het echt te wringen. „Ik werd ingepland voor coschappen voor drie jaar. En eigenlijk zei iets in mij al dat dit niet echt mijn pad was. Dat beklemde zo dat ik dacht: is dit het dan? Want dan sla ik een pad in en dan blijft dat mijn pad.”

Een plek hebben is iets anders dan op je plek zitten

Toch bleef Eva nog een tijd hangen in de vraag of ze wel kon stoppen. Ze had immers een plek gekregen waar anderen buiten vielen. „Het feit dat je daar zit, geeft toch een bepaalde soort verplichting.” Maar die redenering hield het uiteindelijk niet. In de zomervakantie voor haar coschappen trok ze de conclusie die er al langer lag. „Wat ben ik eigenlijk aan het doen? Ik weet stiekem al dat ik iets anders wil doen.” Op die keuze kwam ze niet meer terug. En: „Nee, ik heb daar echt geen spijt van gehad.”

Kritiek op de buitenstaander ligt altijd op de loer

Het bracht Eva bij consultancy en later bij de publieke sector binnen Capgemini. Daar werkt ze nu aan projecten in de asielketen, het gevangeniswezen en de zorg. „Het zijn wel, in elk geval dat vind ik, de grote uitdagingen die er op dit moment spelen en waar je ook veel over in het nieuws ziet.”

Juist daar komt ook de kritiek om de hoek kijken die aan haar werk blijft kleven. Zelf formuleert ze die in Move on Up met Gerben van Driel heel precies: „Oh ja, daar komen de externen en die gaan het allemaal voor ons veranderen en die weten het allemaal beter. En al dat geld over de balk en er is nog niks veranderd.” Dat dus.

Geen advies om het advies

Eva zit bij Capgemini juist anders in de wedstrijd. Een rapport alleen is niet genoeg. „Dan weet de organisatie nog niet: wat ga ik hier dan nu mee doen?” Pas als een idee echt landt in een organisatie, zegt ze, pas dan wordt het een nieuwe werkwijze.

Dat hoor je ook terug in wat haar bijblijft uit projecten. Niet een product of oplevering, maar reacties van opdrachtgevers. „Van: dat heeft ons echt geholpen, we merken zo’n verschil. En, onze besluitvorming is beter georganiseerd. We weten veel beter wat onze verwachtingen zijn. We kunnen ons werk beter uitvoeren.”

De waarde van een externe zit juist in die wrijving

Soms krijgt ze de spanning rond haar rol ook heel rechtstreeks terug. Een opdrachtgever zei ooit letterlijk: ‘niks ten nadele van jou, maar ik vind het echt jammer dat ik jou nodig heb. Waarom kunnen wij dat niet zelf?’ Ze weet nog goed hoe dat binnenkwam: „Dat vond ik heel erg.”

Toch is het precies zo’n opmerking die haar ook scherp maakt op wat haar rol wel en niet is. En dat is niet doen alsof zij beter weet hoe een organisatie in elkaar zit dan de mensen die er dagelijks werken, maar wel iets toevoegen wat daar op dat moment ontbreekt.

Er is ook een praktische kant: niet elk vraagstuk hoeft intern opgelost te worden. „Je moet je afvragen: zou je willen dat zo’n uitvoeringsorganisatie zelf voor elk soort probleem waar ze tegenaan kunnen lopen ook een soort consultancyclub heeft die dat kan oplossen?” Juist haar positie buiten de organisatie helpt haar ook om vragen op tafel te leggen die intern minder makkelijk gesteld worden. „Inmiddels heb ik gemerkt dat als ik dat gevoel krijg van ‘er klopt hier iets niet’ dat dat een reden heeft, namelijk: dat klopt ook niet.”

En dan helpt het, zegt Eva, dat ze extern is. „Het is echt veel makkelijker in de positie van een externe om kritische vragen te stellen, dan als je in de positie zit van interne medewerker.” Dat verklaart ook waarom de combinatie van commerciële omgeving en publieke vraagstukken voor haar niet botst. Ze zegt juist dat ze daar de ruimte vindt om iets te onderzoeken, een positie in te nemen en over grenzen heen te kijken. „Omdat je meer de snelheid, meer ruimte hebt om dus iets te vinden.” En op de langere termijn wil ze daar nog meer mee. „Mijn ultieme doel is dat ik een rol speel nog in veel meer overheden te laten samenwerken.”

Een eerdere opmerking van een politicus, die blijft hangen. Tijdens een bijeenkomst waar iedereen zich voorstelde, kreeg zij te horen: ‘oh, jij hebt je ziel verkocht aan de commerciëlen’ „Ik vond dat wel een belediging”, zegt Eva daar nu over. „Maar het heeft wel ook iets in me aangewakkerd. Het geeft me ook ergens wel de motivatie om het tegendeel te bewijzen.”

Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in: