Negen jaar geleden stopte ik met alcohol. Het stoppen zelf was eenvoudig. Wat me verraste was de sociale druk –de impliciete verwachting dat je meedoet, dat je 'erbij hoort'.
Spelen met verwachtingen
Als enige vrouw aan zakendiners met mannelijke bestuurders liet ik een glas wijn uitserveren. Niet om 'm te drinken, maar om niet op te vallen. Het glas stond er, ik speelde mee met de sociale verwachting, en ondertussen dronk ik er geen slok van.
Een compromis met mezelf om niet moeilijk te doen. Achteraf besef ik hoe absurd dat was. Dat ik me als CEO nog steeds gedroeg naar de verwachtingen van anderen in plaats van naar mijn eigen overtuigingen.
Ook daar ben ik mee gestopt. Nu bestel ik bruiswater of een lekkere mocktail. Zonder uitleg, zonder excuses. Mijn keuze is gebaseerd op feiten en gezondheid. En daar doe ik niet moeilijk over.
De feiten
Alcohol mag dan voor veel mensen 'gezellig' zijn en 'erbij horen', maar de wetenschap is helder: er bestaat geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik. Niet één glas, niet af en toe, niet alleen in het weekend. De Gezondheidsraad adviseert: drink geen alcohol.
En toch hoor je daar weinig over. In alcoholreclames wordt de associatie met vriendschap, gezelligheid en vieren versterkt, maar rondom de gezondheidsrisico's blijft het stil. Vooral voor vrouwen.
1 op de 7 Nederlandse vrouwen krijgt borstkanker.
Bij 28% van die vrouwen is leefstijl een belangrijke oorzaak, en alcohol speelt daarin een cruciale maar sterk onderschatte rol. Internationaal onderzoek toont aan dat vrouwen die alcohol drinken een 13 procent hoger risico op borstkanker hebben dan vrouwen die niet drinken.
De cijfers:
Lichte drinkers: 6 procent hoger risico
Matige drinkers: 20 procent hoger risico
Zware drinkers: 47 procent hoger risico
Zelfs één glas per dag verhoogt het risico al. En toch weten de meeste vrouwen dit niet.
Lees ook: 'Leiderschapstraining over mentale gezondheid moet standaard worden'
De kenniskloof
En dat is wat me het meest frustreert: zo weinig vrouwen kennen deze feiten. Ze weten niet hoe alcohol hun gezondheid beïnvloedt. Ze weten niet dat het glas wijn bij het avondeten of die borrel op vrijdag allemaal risico's met zich meebrengt.
Zonder die kennis kun je geen regie nemen over je eigen gezondheid. Je kunt geen weloverwogen keuze maken als je niet weet wat de consequenties kunnen zijn, wat de feiten zijn.
Alle preventie start met kennis.
Dus ik vraag me af: waar blijven de landelijke overheidscampagnes die vrouwen informeren over het verband tussen alcohol en borstkanker? Wanneer gaan we niet-drinken even normaal maken als wél drinken zodat die vraag „Waarom drink je niet?" niet meer gesteld wordt?
Van nieuwjaarsborrel tot vrijdagmiddagborrel
Als organisatie heb je direct invloed op de sociale norm. Denk aan de nieuwjaarsreceptie of die wekelijkse vrijdagmiddagborrel. Wat serveer je? En wat communiceer je daarmee?
Door standaard alcoholvrije opties aan te bieden, en die net zo aantrekkelijk te presenteren als wijn en bier, normaliseer je niet-drinken. Geen uitzondering, maar gewoon een keuze.
Organisaties die werknemersgezondheid serieus nemen, creëren een omgeving waarin de gezonde keuze de eenvoudige keuze is. Waarin niemand zich hoeft te verantwoorden. Waarin 'gezellig' niet automatisch alcohol betekent. Want gezelligheid zit niet in het glas, maar in verbinding, een gesprek, samen zijn.
De keuze die iedereen verdient
Ik wil geen oordeel vellen over mensen die alcohol drinken, het gaat mij erom dat die keuze geïnformeerd is. Dat mensen, zeker vrouwen, weten wat de risico's zijn en zelf beslissen.
Als organisatie kun je daarin verschil maken. Door voorlichting, door wetenschappelijk onderbouwde en toegankelijke leefstijlplatforms aan te bieden, door de juiste keuzes beschikbaar te maken, door een cultuur te creëren waarin gezondheid de norm is.
Kennis is kracht. En gezondheid een keuze die iedereen verdient te kunnen maken.
Negen jaar geleden maakte ik mijn keuze. Inmiddels doe ik dat zonder excuses en zonder me aan te passen aan sociale verwachtingen. Jij verdient dezelfde kennis om jouw keuze te maken. En jouw organisatie verdient een cultuur waarin die keuze vanzelfsprekend is.
Lees ook: 'De uitval onder jonge vrouwen vraagt om het serieus nemen van vrouwspecifieke behoeften'
