En dat is niet het luidruchtige leiderschap van de alleswetende directeur, manager of coach, maar leiderschap dat vertrouwen geeft, ruimte laat voor groei en tegelijkertijd de lat meedogenloos hoog legt. De coach van Noor en Bregje de Brouwer - de Spaanse Esther Jauma - speelde een cruciale rol in de weg naar olympisch brons in Parijs.
Luister de podcast Piet & Sjaak
Het verhaal van de tweeling Noor en Bregje luistert niet alleen als een topsportverhaal, maar ook als een masterclass coaching voor ondernemers, managers en leiders.
In de podcast gaan ze er over in gesprek met Pieter van den Hoogenband (meervoudig olympisch kampioen/chef de mission TeamNL op de Olympische Spelen) en Jacco Verhaeren (Head of Coaching bij Visma | Lease a Bike).
Alle podcasts uit de Piet & Sjaak-serie vind je via deze link, de aflevering met Noor en Bregje staat hieronder.
Vertrouwen zonder alles te begrijpen
Toen Noor en Bregje in 2017 begonnen met Esther Jauma, was er niet meteen sprake van een perfecte match. „Wij waren meer van luisteren en uitvoeren en niet de theorie erachter vragen. Maar door onze ervaring, haar ervaring en doordat we elkaar leerden kennen, leerden we steeds beter achter haar plan kijken.”
Dat vertrouwen bleek essentieel. Niet omdat de sporters alle antwoorden kregen, maar juist omdat ze niet alles hoefden te begrijpen. „Nog steeds weten we niet al haar gedachten achter trainingen. Maar haar planning klopte gewoon altijd.”
Voor leiders is dat een interessant inzicht. Medewerkers hoeven niet altijd alle details van een strategie te kennen. Wat ze nodig hebben is vertrouwen dat er een doordacht plan achter zit én het gevoel dat hun leider weet waar hij of zij naartoe werkt.
De kunst van aanpassen
Een opvallend detail in het verhaal van de zussen is hoe flexibel hun coach bleef. „Haar planning klopte altijd. Of ze was het aan het aanpassen.” Dat klinkt eenvoudig, maar is een moeilijk onderdeel van leiderschap, want: veel managers verwarren consistentie met starheid. Esther deed het tegenovergestelde: ze hield vast aan het doel, maar niet per se aan de route. Juist daardoor bleef het vertrouwen van haar sporters overeind, ook wanneer blessures, vermoeidheid of tegenvallers de planning doorkruisten.
“Wij hadden de mentaliteit: hoe meer, hoe beter”
Noor en Bregje de Brouwer Topsporters
De tweeling vertelt in de Piet & Sjaak-podcast onder meer dat ze jarenlang leefden volgens één overtuiging: „Wij hadden de mentaliteit: hoe meer, hoe beter.” Rust voelde bijna als verlies. „Wij kregen al paniek als we twee dagen rust hadden. Dan dachten we: alles wat we die week hebben gedaan, moeten we weer opnieuw gaan doen.” Maar ook daar kwam de waarde van hun coach naar voren. „De open communicatie met Esther heeft ons doen beseffen: rust is ook belangrijk.”
Een goede leider motiveert niet alleen tot harder werken, een goede leider voorkomt ook dat mensen zichzelf opbranden. Leiderschap is soms impopulaire keuzes maken Noor kampte jarenlang met schouderproblemen. Stoppen voelde voor haar als falen. „Ik vond het heel moeilijk om aan mijn coach aan te geven: ik kan het nu niet, want ik heb te veel pijn.”
Een herkenbaar patroon, ook in het bedrijfsleven. Veel medewerkers melden zich pas als het eigenlijk al te laat is. De uitdaging is daarom niet alleen luisteren naar wat mensen zeggen, maar vooral zien wat ze niet zeggen.
De tweeling beschrijft onder meer hoe hun coach trainingen voortdurend bijhield en aanpaste. Soms moest er een rode streep door een trainingsonderdeel - ‘wij wilden die rode streep gewoon niet op dat papiertje zien’ - maar juist die rode streep maakte langdurige prestaties mogelijk.
Innovatie buiten je vakgebied
Een van de interessante lessen in de podcast gaat over vernieuwing. Jauma zocht voortdurend inspiratie buiten de eigen sport. „Dan zag ze iets voorbijkomen op internet en zei: ik wil dit gewoon proberen.” Dat leidde onder meer tot lessen in Gyrotonic, ademhalingstechnieken, pilates, turntraining en zelfs salto’s leren in een turnhal. „Voor die laatste extra percentages ga je andere dingen opzoeken.”
En dat is precies hoe innovatie binnen bedrijven zou moeten werken: niet door nóg beter te worden in wat je al doet, maar ook door nieuwe inzichten van buiten naar binnen te halen.
Controle loslaten
Een interessante passage in de podcast gaat over het moment vlak voordat de olympische score bekend wordt. De coach stond bekend als iemand die graag controle hield. „Maar ja, als wij eenmaal zwemmen kan zij niks meer doen.”
Het is de ultieme leiderschapsparadox. Je kunt mensen jarenlang voorbereiden, processen ontwerpen, strategieën maken en scenario’s uitwerken, maar uiteindelijk komt er altijd een moment waarop je moet loslaten. De kwaliteit van leiderschap wordt dan zichtbaar in alles wat daarvoor gebeurde.
Wat Noor en Bregje in de podcast beschrijven, is geen coach die louter en voortdurend instructies gaf. Het is het verhaal van een leider die vertrouwen bouwde, zich bleef aanpassen, innovatie stimuleerde en haar sporters soms tegen zichzelf beschermde. Misschien vat deze uitspraak hun relatie met hun coach nog wel het beste samen: „Soms dachten we: kunnen we dit wel? Maar dan hadden we die training weer gedaan en dachten we: ik ben zo blij dat we deze training hebben gedaan. Door deze trainingen voelen we ons weer zelfverzekerder om op die wedstrijd te gaan staan.”
Ook dat is waar leiderschap over gaat: niet mensen overtuigen dat ze al goed genoeg zijn, maar ze juist helpen ontdekken dat ze meer kunnen dan ze zelf denken.
Lees ook deze expertblogs
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
