De val van Noma-topchef René Redzepi: ‘Leidinggeven op het hoogste niveau, dat is een ander spel’

In een onthullend artikel sprak The New York Times met 35 (oud-)medewerkers van het Deense toprestaurant Noma. Ze deden een boekje open over een giftige bedrijfscultuur: Redzepi zou werknemers in het gezicht hebben geslagen en met keukengerei hebben gestoken. Ook smeet hij sommigen tot bloedens toe tegen muren. De verklaringen dateren uit de periode tussen 2009 en 2017.

De werknemers geven aan getraumatiseerd te zijn door het psychisch misbruik. Zo was er sprake van intimidatie, bodyshaming, discriminatie en publieke bespotting. Redzepi zou hebben gedreigd ervoor te zorgen dat zijn werknemers nooit meer aan het werk zouden kunnen bij andere restaurants wereldwijd. Inmiddels heeft Redzepi aangekondigd een stap terug te doen en excuses aangeboden aan zijn mensen.

Lees ook: Vertrouwenspersonen worden steeds vaker ingezet op de werkvloer

Hoe succes leidt tot ontsporing

‘Een bullebak’, typeert Rob Huisman de topchef in BusinessWise Weekly. Als adviseur voor raden van bestuur en auteur van ‘Communicator’ kent ook hij voorbeelden van grensoverschrijdend leiderschap, een direct gevolg van snelle groei en toenemende druk.

„Huisman legt het mechanisme achter de val van Redzepi uit: „Hij is ooit begonnen als kok toen hij midden twintig was. Jonge vent, leuk idee. Je krijgt succes, je krijgt Michelinsterren en het groeit allemaal door.” Maar succes heeft een keerzijde. „Wat er dan gebeurt, is dat zo iemand echt vol in de picture komt te staan, beroemd wordt en die stress steeds meer gaat voelen.” De vraag is hoe je daar mee omgaat.”

Wanneer professionals stijgen op de ladder, ontstaat er volgens Huisman een nieuwe dynamiek. „Een verantwoordelijkheid die mensen te veel kan worden. En die stress die daarmee gepaard gaat, die kan de overhand krijgen.”

Lees ook: Deze bestuursadviseur weet 3 manieren om met iemand als Trump om te gaan

Matthijs van Nieuwkerk, Dennis Wiersma, Diederik Gommers...

„Dit is geen ver-van-ons-bed-show,” verduidelijkt Huisman. Hij wijst op recente Nederlandse voorbeelden waarin leiders bezweken onder de druk en hun emoties de overhand kregen. Zo noemt hij de publicatie over de intensive care-afdeling onder leiding van Diederik Gommers, waar volgens de NOS ‘een echte angstcultuur heerst en ook een zwijgcultuur’. Ook verwijst Huisman naar de situaties rondom Matthijs van Nieuwkerk en voormalig onderwijsminister Dennis Wiersma, die moest terugtreden vanwege zijn woedeaanvallen.

3 tips: voorkom dat je zelf ontspoort

Wat kun je als (toekomstig) leidinggevende doen om niet in deze valkuil te stappen? Huisman deelt belangrijke inzichten voor je persoonlijke ontwikkeling:

• Besef dat leidinggeven een compleet ander vak is: je bent misschien een briljante inhoudelijke expert, maar dat maakt je niet automatisch een goede leider. „Het feit dat je iets goed doet en iets goed kan, wil nog niet zeggen dat je ook goed leiding kan geven,” waarschuwt Huisman. „Mijn stelling is: leidinggeven op het hoogste niveau, dat is een ander spel.”

• Kijk naar de sportwereld: Huisman trekt de parallel met voetbal om dit inzichtelijk te maken. „Een goede voetballer wil nog niet zeggen dat het een goede trainer is later.” Hij noemt Robin van Persie bij Feyenoord: „Hij doet ontzettend z’n stinkende best, maar hij komt nog niet in de buurt van het geweldige niveau dat hij haalde als speler.” Leidinggeven is een andere tak van sport.”

• Vaar niet blind op je eigen kompas, maar zoek begeleiding: de grootste fout die je kunt maken als je in een leiderschapsrol groeit, is denken dat je alles alleen kunt oplossen. „Als je daarin geen begeleiding zoekt en je denkt dat je dat op eigen kompas een beetje moet gaan uitvinden, ja, dan gaat het heel vaak mis,” stelt Huisman stevig. „Dat is wat we zien gebeuren in de praktijk.”

Ontvang elke week - op maandag - het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een Apple Watch!