Dit blijkt uit het grootschalige Intermediair Imago Onderzoek. Het aandeel werkenden dat met zekerheid denkt zijn baan te behouden, daalde van 55 procent in 2023 naar 47 procent nu.
In het kort:
Afnemend vertrouwen op de arbeidsmarkt: een op de vijf Nederlandse werknemers (21 procent) houdt het komende jaar rekening met mogelijk of zeker baanverlies, een duidelijke stijging ten opzichte van de 13 procent van twee jaar geleden.
Daling in het aantal vacatures: de onzekerheid wordt onderbouwd door harde cijfers; het aantal openstaande vacatures in het eerste kwartaal van 2026 is met ruim 17 procent gedaald ten opzichte van een jaar eerder.
Jongeren ervaren de meeste stress: de twijfels en loopbaanstress leven het sterkst onder de jongere generatie (18 tot 35 jaar), al tonen zij wel een hoge bereidheid tot omscholing of een carrièreswitch.
Minder zekerheid op de arbeidsmarkt
Het Intermediair Imago Onderzoek wordt ieder jaar in samenwerking met Motivaction uitgevoerd onder een representatieve groep van 5.500 werkende Nederlanders. Waar twee jaar geleden nog 13 procent van de Nederlanders dacht mogelijk of zeker zijn baan te verliezen, is dat aandeel opgelopen naar 21 procent. Tegelijkertijd neemt het aantal mensen dat met zekerheid verwacht zijn huidige functie te behouden al enkele jaren af.
“Het betekent niet dat de situatie plotseling slecht is, maar wel dat onzekerheid een grotere rol speelt in hoe mensen naar hun loopbaan kijken”
Tijmen de Groen Intermediair
„De tijd dat werkzoekenden dachten dat de banen voor het oprapen lagen, ligt daarmee achter ons in de meeste beroepsgroepen”, zegt Tijmen de Groen, hoofdredacteur van Intermediair. „Maar dat is geen reden voor pessimisme op de arbeidsmarkt. Ondanks de spanningen op de wereld blijft er op dit moment een goede uitgangspositie voor werkzoekenden in Nederland. Alleen is die uitgangspositie wat verminderd ten opzichte van vorig jaar. De cijfers laten zien dat dat gevoel minder vanzelfsprekend wordt. Dat betekent niet dat de situatie plotseling slecht is, maar wel dat onzekerheid een grotere rol speelt in hoe mensen naar hun loopbaan kijken.”
Lees ook: Waarom je toptalent juist na de vakantie vertrekt en de simpele check-in die dat voorkomt
Nieuwe baan minder vanzelfsprekend
Niet alleen de zekerheid over de huidige functie neemt af. Ook denken steeds meer Nederlanders dat het lastiger wordt om elders aan de slag te gaan op hetzelfde niveau. Inmiddels verwacht 24 procent niet binnen een jaar een passende nieuwe functie te vinden. Een jaar geleden lag dat aandeel nog op 15 procent.
Ook het oordeel over de arbeidsmarkt verslechtert. Waar vorig jaar nog 58 procent van de Nederlanders de arbeidsmarkt als gunstig of zeer gunstig beoordeelde, is dat aandeel gedaald naar 45 procent. Tegelijkertijd steeg het percentage dat de situatie als ongunstig beschouwt in één jaar tijd van 9 naar 13 procent.
“Er is nog altijd veel vraag naar personeel, maar de arbeidsmarkt is minder uitbundig dan een paar jaar geleden”
Sharita Boon Nationale Vacaturebank
Grote daling in het aantal vacatures
De afgenomen zekerheid onder werknemers komt niet helemaal uit de lucht vallen. Uit een analyse van Nationale Vacaturebank blijkt dat werkgevers in het eerste kwartaal van 2026 ruim 884.000 vacatures plaatsten. Een jaar eerder waren dat er nog ruim 1,07 miljoen, een daling van ruim 17 procent. Hoewel functies als operator, productiemedewerker, logistiek medewerker en monteur nog altijd tot de meest gevraagde beroepen behoren, lag ook het aantal vacatures voor deze functies lager dan een jaar eerder.
„Er is nog altijd veel vraag naar personeel, maar de arbeidsmarkt is minder uitbundig dan een paar jaar geleden”, zegt Sharita Boon, directeur bij Nationale Vacaturebank. „Dat betekent niet dat de kansen verdwijnen, maar wel dat werknemers minder vanzelfsprekend kunnen rekenen op een ruime keuze aan banen.”
Lees ook: ‘Weg met diploma-eisen’ vindt deze AFAS-manager, ‘zoek geen papieren tijgers, maar echte winnaars’
Loopbaanstress en twijfels bij de jongere generatie
De onzekerheid leeft vooral onder jongere werknemers, blijkt uit het Intermediair Imago Onderzoek. Nederlanders tussen de 18 en 35 jaar houden vaker rekening met baanverlies dan oudere leeftijdsgroepen. Ook ervaren zij meer stress over hun loopbaan en beoordelen zij de huidige arbeidsmarkt vaker als ongunstig.
„Tegelijkertijd zien we dat jongeren meer bereid blijven om in zichzelf te investeren”, zegt Boon. Dat blijkt ook uit het onderzoek van Intermediair; daarin zegt 57 procent open te staan voor omscholing naar een ander vakgebied. Ook zijn jongeren vaker geneigd een nieuwe richting in te slaan, zelfs als dat gepaard gaat met een stap terug in salaris.
Bereidheid tot omscholing en carrièreswitch
Ondanks de groeiende onzekerheid denken veel Nederlanders actief na over een volgende stap. Vier op de vijf overwegen wel eens een andere functie. Daarbij kijkt 44 procent naar een vergelijkbare rol bij een andere werkgever, terwijl 30 procent nadenkt over een overstap naar een volledig nieuw vakgebied.
„Onzekerheid hoeft niet verlammend te werken”, zegt De Groen. „Voor veel mensen is het juist een aanleiding om na te denken over hun ontwikkeling en toekomstperspectief. Terecht ook, met de opkomst van AI, robotica en tal van andere technologieën is doorleren eigenlijk een verplichting aan jezelf.”
Lees ook: Aantal vacatures met ‘AI’ in titel stijgt met ruim 35 procent
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
