„Wie feestdagen alleen als vrije dagen bekijkt, loopt bij parttime contracten sneller tegen scheve uitkomsten aan”, zegt Fleur van Gisbergen, arbeidsjurist bij SD Worx.
Maandag is het Koningsdag en binnenkort volgen Hemelvaartsdag en Pinksteren. Deze extra vrije dagen zijn heel fijn, behalve als de vaste parttimedag van een werknemer precies op één van die feestdagen valt.
Door het gesprek te voeren in uren, met duidelijke afspraken en een vaste verrekenmethode, creëer je rust voor werknemers én uitvoerbaarheid voor HR
Fleur van Gisbergen arbeidsjurist bij SD Worx
Voor sommige mensen voelt het alsof je minder vrije dagen hebt dan collega’s die op die dag normaal wél werken. Compensatie is soms mogelijk, maar dat hangt af van de afspraken die gelden tussen werknemer en werkgever. ,,Door het gesprek te voeren in uren, met duidelijke afspraken en een vaste verrekenmethode, creëer je rust voor werknemers én uitvoerbaarheid voor HR.”
Lees ook: Wat als iedereen zelf kan kiezen om met Pasen en andere feestdagen vrij te zijn?
Wat is er wettelijk geregeld?
Wettelijk is vrij op feestdagen niet standaard geregeld. Afspraken staan meestal in een cao, contract of personeelshandboek. „De Nederlandse wet verplicht werkgevers niet om feestdagen te compenseren. Dit betekent dat de welwillendheid van werkgevers uiteenloopt: sommige werkgevers zijn strikt en bieden geen compensatie als de feestdag op een vaste vrije dag valt. Andere werkgevers compenseren actief om ongelijkheid te voorkomen. Ik zie het ook steeds vaker terug in cao’s, zo staat bijvoorbeeld in de schoonmaak-cao dat werknemers of op 1 mei vrij krijgen of op hun verjaardag.”
Is het mogelijk om gemiste feestdagen (half)jaarlijks in uren te verrekenen? HR is hiermee ook geholpen
Het College voor de Rechten van de Mens wijst er al langer op dat werkgevers moeten waken voor benadeling van parttimers wanneer feestdagen op hun parttimedag vallen.
„In de praktijk zie ik steeds vaker dat werkgevers flexibel omgaan met feestdagen. Dus dat (een aantal) feestdagen flexibel ingezet kunnen worden in onze multiculturele samenleving. Waar de ene graag vrij wil met Pasen of Hemelvaart, wil de ander graag vrij met het Suikerfeest of Keti Koti. Ik denk dat dit een mooie ontwikkeling is voor een inclusieve organisatiecultuur, betere werk-privébalans, meer betrokkenheid bij werk en meer werknemerstevredenheid. Een kleine kanttekening: het moet natuurlijk wel passen bij de organisatie.”
Voordelen van deze flexibele feestdagen zijn bijvoorbeeld een meer gemotiveerd team en een hogere loyaliteit. „Daarnaast zijn goed werkgeverschap en employer branding ook mooie voordelen, zeker in een krappe arbeidsmarkt.”
Hoe maak je het bespreekbaar?
Compensatie voor gemiste feestdagen is geen onderwerp dat je op gevoel hoeft te bespreken. Werknemers die het gesprek goed voorbereiden met bijvoorbeeld afspraken, uren en een paar realistische opties, maken het voor werkgevers makkelijker om consistent en eerlijk beleid te voeren. Dat voorkomt scheve gezichten én terugkerende discussies bij de nieuwe feestdagenkalender.
Maar wat kan een werknemer doen? Zorgt hij of zij ervoor dat het op een constructieve manier wordt aangekaart, zodat er geen strijd ontstaat, maar een haalbare oplossing voor beide partijen?
6 tips om het bespreekbaar te maken
Van Gisbergen geeft zes tips om dit als werknemer op een prettige manier bespreekbaar te maken:
- 1.
Check eerst de afspraken: Bekijk de cao, het contract of het personeelshandboek. Zo weet iemand of er al een regeling bestaat voor feestdagen en eventuele verrekening voor parttimers.
- 2.
Zet gemiste feestdagen om naar uren: Noteer welke erkende feestdagen op de vaste vrije dag vallen en hoeveel uur iemand normaal op die dag zou werken. Eén totaaloverzicht met daarbij het aantal uren dat het personeelslid misloopt maakt het gesprek concreet.
- 3.
Praat over gelijke behandeling, niet over oneerlijkheid: Bijvoorbeeld: ‘Ik wil graag nagaan of ik en mijn collega’s naar verhouding hetzelfde aantal feestdag-uren krijgen.’ Dat voorkomt een emotionele discussie.
- 4.
Bied oplossingen voor HR: Denk bijvoorbeeld aan feestdagtegoed in extra verlofuren, tijd voor tijd of het structureel naar rato compenseren van feestdagen in het jaarlijkse urensaldo.
- 5.
Vraag om een vaste werkwijze, niet om een uitzondering: Is het mogelijk om gemiste feestdagen (half)jaarlijks in uren te verrekenen? HR is hiermee ook geholpen, aangezien zij op deze manier minder ad hoc besluiten hoeven te nemen.
- 6.
Kies het juiste moment en de juiste route: Bespreek dit als werknemer en werkgever vroeg in het jaar, zodat er rekening mee gehouden kan worden. Start bij de leidinggevende en betrek HR als het om arbeidsvoorwaarden gaat. Blijf bij feiten en voorstellen.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
