Rond de Paasdagen hoor je de vraag weer vaak: is het tijd om flexibele vrije dagen in te voeren in plaats van de traditionele feestdagen waarop (bijna) iedereen vrij is? Zeker nu de werkvloer steeds diverser wordt, wordt er gekeken naar afkomst, religie en levensvisie van werknemers. Het is een hot issue.
Het is ook een kwestie waar Leen Zevenbergen, voormalig CEO en ondernemer, en Judy Sliepen, arbeidsrechtadvocaat, mee geconfronteerd worden. Kortom, moeten we verder kijken dan onze christelijke feestdagen en personeel de ruimte geven hun eigen feestdagen te vieren?
Lees ook: Wat kan jij als werkgever doen om vastende werknemers te ondersteunen tijdens Ramadan?
Islamitisch Suikerfeest nationale vrije dag?
Zevenbergen is het ermee eens om bijvoorbeeld het Islamitische Suikerfeest als vrije dag in te voeren. „Niet nationaal, maar we moeten iets moderner over deze dagen nadenken. Als ik twintig mensen binnen mijn bedrijf heb, waarvan vijf christelijk, vijf moslim, vijf niet gelovig en vijf mensen die ergen anders in geloven, dan respecteer ik al hun gezinten en krijgen ze allemaal hun vrije dagen’’, zegt de voormalig CEO in BusinessWise Weekly.
Tachtig procent van Nederland kan mij niet vertellen waarom Pinksteren en Hemelvaart gevierd worden
Judy Sliepen Arbeidsrechtadvocaat
,,Het is natuurlijk raar dat de katholieke en protestantse werknemers vanzelfsprekend hun vrije Eerste en Tweede Kerstdag hebben, terwijl mensen die een ander geloof aanhangen hun feestdag niet kunnen vieren of er speciaal een vrije dag voor moeten opnemen.’’
Vrije dagen loskoppelen van religie
,,Ik denk dat het nooit gaat gebeuren, maar je zou vrije dagen gewoon los moeten koppelen van religie’’, meent Sliepen. ,,Tachtig procent van Nederland kan mij niet vertellen waarom Pinksteren en Hemelvaart gevierd worden. Pasen en Kerst misschien nog wel, maar al die andere dagen? Het is voor de meeste werknemers gewoon een standaard vrije dag.’’
Zevenbergen: ,,Daar gaat de oplossing natuurlijk naar heen. Dat we zeggen: tel al die vrije dagen maar op en als jij een vrije dag wil opnemen op Tweede Kerstdag, dan kan dat.’’ Sliepen: ,,Ga voor het Engelse model: bank holiday. Gewoon een extra vrije, nationale dag die we iedereen gunnen.’’
Lees ook: Zullen we dan twee feestdagen schrappen zoals in Frankrijk? ‘Levert schatkist 760 miljoen op’
Ruimte om te bidden
Toch is een simpele oplossing niet eenvoudig, stelt de arbeidsrechtadvocaat. Wanneer een werknemer in plaats van Tweede Kerstdag met het Suikerfeest vrij wil zijn, wat wil je zo iemand tijdens die kerstdag laten doen? Dan zijn bijna alle kantoren en bedrijven gesloten.
,,We kunnen niet voor elk probleem dezelfde oplossing of regel bedenken. Dat gaat niet. In mijn bedrijf zou ik het gewoon oplossen met elke werknemer. Ik vraag ze hoe ze het zelf hadden bedacht. Een ander voorbeeld is dat ik een ruimte reserveer waar mensen een matje kunnen neerleggen om er te bidden. Dat doe je als werkgever toch gewoon? Je gaat niet zeggen dat het niet mag’’, aldus Zevenbergen. ,,Al je mensen moeten het prettig hebben, gelukkig zijn. Dan is de sfeer en de output veel beter.’’
Bemoeienis van de overheid
Moet de overheid niet de regie pakken? „Nee”, zegt Sliepen. „Dan krijg je dit jaar het een, volgend jaar iets anders. De ene groep vindt dit en een andere groep zegt weer iets anders. Op die manier ben je constant aan de achterkant regels aan het aanpassen, ontzettend aan het betuttelen.’’ Zevenbergen: „Als je een slimme werkgever bent, los je het zelf met je werknemers op, zodat die mensen prettiger in hun vel zitten en beter performen.’’
Het gaat niet om het aantal uren dat je werkt, maar wat je oplevert in het aantal uren dat je werkt
Leen Zevenbergen
Hoe zit het met feestdagen in de cao?
Kunnen flexibele feestdagen eenvoudig in de cao geregeld worden? ,,In sommige cao’s wordt aan ruilfeestdagen gedaan. Er is al over nagedacht. Het is natuurlijk niet overal mogelijk. In de zorg bijvoorbeeld, daar gaat het werk altijd door’’, zegt Sliepen.
,,Dan werkt men vaak weer met toeslagen. Denk aan dubbel zoveel salaris wanneer je op een feestdag werkt. Op dat moment moet je als werkgever goed kijken of dat eerlijk is verdeeld.’’ Want de werknemer die op Tweede Kerstdag werkt krijgt vaak een toeslag, maar hoe zit het met de werknemer die werkt tijdens het Suikerfeest? Verdient hij of zij dan ook een toeslag?
Lees ook: Waarom geven niet alle werkgevers hun personeel vrij op Bevrijdingsdag?
Meer of minder vrije dagen?
De knuppel in het hoenderhok. Moeten we überhaupt niet naar minder vrije dagen en feestdagen toe? We moeten productief blijven als bedrijvig land. ,,Ik vergelijk het weleens met de VS. Amerikanen hebben minder vrije dagen dan wij. Maar de bedrijven die ik in de VS heb gehad, waren over het algemeen toch minder efficiënt. De Nederlandse werknemers zijn veel productiever. Het gaat niet om het aantal uren dat je werkt, maar wat je oplevert in het aantal uren dat je werkt’’, besluit Leen Zevenbergen.
BusinessWise Weekly is een wekelijkse podcast waarin presentator Olivier de Neve je bijpraat over de actualiteit die ertoe doet op de werkvloer, bij het koffieapparaat en in de strategie-presentatie van volgende week. Samen met scherpe denkers uit het bedrijfsleven vertaalt hij het zakelijke nieuws naar concrete inzichten, duiding die verder gaat dan het persbericht en die ene LinkedIn-post.
BusinessWise Weekly is er dinsdag live om 17.00 uur op New Business Radio, en vanaf woensdag terug te luisteren als podcast.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
