Een nieuwe geuzennaam is ontstaan: een woord dat mensen met verve en trots zullen hanteren. En dat woord is ‘idiot’. Dat is eigenlijk net iets anders dan idioot. En om een of andere reden klinkt ‘idiot’ ook net iets anders dan idioot. Mijn manifest is, na veel jaren ondernemen, na veel bedrijven en veel duurzaamheid, gegroeid naar: the world needs more idiots.
De ‘Crazy Ones’ als inspiratie
Laat me dat toelichten, want ik ben niet de eerste die deze stelling hanteert. Steve Jobs had ooit een prachtige quote over de gekken van deze wereld, de ‘crazy ones’. Het ging als volgt:
„Here’s to the crazy ones, the misfits, the rebels, the troublemakers, the round pegs in the square holes... the ones who see things differently - they’re not fond of rules... You can quote them, disagree with them, glorify or vilify them, but the only thing you can’t do is ignore them because they change things... they push the human race forward, and while some may see them as the crazy ones, we see genius, because the ones who are crazy enough to think that they can change the world, are the ones who do.” - Steve Jobs, Apple
Leiderschap in een wereld vol chaos
In een wereld die strak staat van regels en van mensen die zich niet aan die regels willen houden, vol onzekerheid, oneerlijkheid, onwaarheden en chaos.
In die wereld hebben we mensen nodig die ik leiders noem: leiders die hun rug recht houden en naar hun principes en waarden leven. Leiders die niet in de houding springen als een of andere gek president wordt en diens gunsten willen kopen om nog rijker te worden dan ze al zijn.
Een wereld waar geld de overhand heeft en grote hopen geld bezig zijn nog meer te verwerven. Een wereld waar de verschillen tussen arm en rijk dagelijks groter worden en winst voor principes gaat.
De leiders die we nodig hebben durven ergens voor te staan, hebben ambitieuze ideeën en zwichten niet voor tegenstand. Die leiders dromen groot en worden ook wel ‘idiots’ genoemd.
Pioniers die voor gek zijn verklaard
Laat ik een paar voorbeelden geven, dat maakt misschien iets duidelijker waar ik het over heb.
Don Ritzen bouwt een nieuw wereldwonder: een gebouw dat buitengewoon opvalt en in het Engels ook wel een ‘landmark’ wordt genoemd. Het heet SHIFT en het eerste gebouw komt in Rotterdam. Na een ‘landmark’ als de Eiffeltoren, die stond voor technologische vooruitgang, en na de Sagrada Familia in Barcelona, die staat voor geloof, bouwt Don Ritzen in Rotterdam een ‘landmark’ die staat voor een nieuwe en optimistische wereld. Daarom heet het SHIFT, een beweging naar een andere, betere wereld.
De ambitie van Don is zo groot dat men hem een ‘idiot’ noemt. Een titel die hij met ere draagt.
Lees ook: Don Ritzen over zijn megaproject Shift Landmark van 240 miljoen: ‘Ik ben echt omver geblazen’
En neem The Ocean Cleanup, in 2013 opgericht door Boyan Slat: een oceaan schoonmaken waarin destijds al een plasticvervuiling lag zo groot als het oppervlak van Frankrijk. En dat land is groot.
Hij begon hier als tiener mee en werd door velen voor gek verklaard: ook hij was zo’n ‘idiot’. Met een immense droom en een immense ambitie om de wereld een beetje beter te maken.
En dan Anne-Pleun, die de vervuilende papierindustrie wil bestrijden door watervervuiling en bomenkap tegen te gaan met papier van steen, zogeheten steen-papier. Ze richtte tien jaar geleden haar bedrijf Paper on the Rocks op. Ze werd meermalen op sociale media bedreigd door die industrie, omdat ze zich keert tegen de gevestigde orde die niet wil veranderen. Ook zij kan met ere de titel ‘idiot’ dragen.
Waarom échte visie moed vereist
Zo zijn er duizenden, wat zeg ik, tienduizenden en wellicht nog veel meer mensen die voor hun mening durven uitkomen. Mensen die zich realiseren dat we zo echt niet door kunnen gaan in deze wereld, vol zelfverrijking, vervuiling, oneerlijkheid, zwakke leiders en oorlogen die niemand wil. Behalve de wapenindustrie en haar sterke lobby, die ons leert dat we ons slechts met wapens kunnen beschermen terwijl iedereen weet en elke studie aantoont dat opeenhoping van wapens altijd weer tot oorlogen leidt.
Want waar vinden we nu die prachtige langetermijnvisie waar iedereen zo naar snakt? Een voormalig minister-president van Nederland maakte visie belachelijk, want ,,voor visie moet je naar de oogarts’’. Geen leider helaas, ook geen ‘idiot’.
Paul Polman, de voormalige CEO van Unilever, gaf al lang geleden aan dat ‘the world needs more courageous leaders’.
Want leiden met visie vergt moed: moed om niet mee te lopen met de massa en te doen wat jouw (politieke) volgers van je verwachten. Nee, leiden met visie gaat soms lijnrecht in tegen de wens van die volgers. Althans op korte termijn. Terwijl het op lange termijn voor een mooiere en betere toekomst zorgt. Leg dat maar eens uit. Daar is moed voor nodig.
Ondernemende leiders als motor
Bedrijven zijn in het algemeen te zien als de ‘changemakers’ van de wereld. En dan durf ik ook nog wel te stellen dat de echte grote veranderingen komen van het MKB. Daar zitten de durfals, de echte ondernemers die kansen zien en durven veranderen.
Het MKB met zijn ondernemende leiders haalt dromen uit de toekomst, uit kansen, uit verbeteringen of uit de wil tot verbeteren. Die ondernemers voelen aan wat er leeft in de maatschappij, want dat zijn hun klanten tenslotte.
Een simpele droom
En laat het duidelijk zijn. Mensen over de hele wereld verschillen niet echt zo veel van elkaar. Mensen willen geen oorlog. Mensen willen een goede, veilige en mooie toekomst voor hun kinderen. Mensen willen schone lucht, gezond eten, een dak boven hun hoofd.
Mensen in alle continenten verschillen echt maar bar weinig van elkaar. Mensen willen gelukkig zijn. Dat is de simpele visie op een toekomst waar alles van af te leiden is. Hoe simpel dit ook klinkt, de ‘die-hards’ die dit willen verwezenlijken zijn vaak voor gek verklaard. De ‘idiots’.
Het is mijn persoonlijke manifest: ,,The world needs more idiots.’’ Ben jij er een? Ik wel.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
