„Nog 40 seconden tot einde commercial.…39, 38…!” hoor ik in mijn oortje. Ik kijk naar de gast die ik over (nu nog) een seconde of 35 als eerste aankondig. Die kijkt me glimlachend aan. Ik daarentegen voel paniek opkomen. Want ik kan alleen maar denken: shit, hoe héét die gast ook alweer?!
Houston, we have a problem. Dit is me nog nooit gebeurd in de ruim negentig uitzendingen van RTL Z-beleggerstalkshow Bulls & Bears die we tot nu toe maakten. Major fuck-up in de maak!
30…29…28…
Wat kan ik doen? Stilleggen? Dat zou toch echt een afgang zijn. We zijn weliswaar niet live op RTL Z, maar wel online te zien. Snel nog even vragen: „Sorry, maar hoe heet je ook alweer?” Onmogelijk. Geen tijd. En nauwelijks een minder grote afgang.
Want dit is een bekendheid in het beleggingswereldje. Een veelgehoorde commentator in de financiële media. Waarmee ik zelfs eerder heb samengewerkt. Sterker nog, ik heb deze expert nét nog aangekondigd. Aan het begin van de uitzending. Dus ik wéét die naam gewoon. Alleen…net nú even niet.
Heb je dan geen autocue? Nee, wel kaartjes. Waar ik van alles op kan schrijven. Zo ook de naam van deze gast. Heb ik ook gedaan. Alleen: nét iets te slordig, te achteloos. Want ja, ‘deze naam weet ik natuurlijk wel’. Maar ja, nu dus even niet. En ik staar nu naar de krabbels en word er geen wijs uit.
Elke seconde komt het moment dichterbij waarop ik keihard op mijn bek zal gaan
Gerben van Driel
20…19…18…
Elke seconde komt het moment dichterbij waarop ik keihard op mijn bek zal gaan. Alsof ik in een stuurloze auto vol gas op een muur afrijd. Wetend dat ik te pletter zal slaan. Het enige wat in me opkomt terwijl de seconden wegtikken richting De Flater van de Eeuw is zelfverwijt. ‘You only had one job, wat ben je toch ook een eikel… en Kill. Me. Now.’ Dit was het dan. Nog maar 15 seconden tot falen.
Lees ook: Wat Melania Trumps autocue-blunder ons leert (echt waar) over zakelijke geloofwaardigheid
De afgang van Michael Bay
Schrale troost: ik ben niet de enige. Sterker nog, een black-out overkomt de besten. Denk aan Mark Rutte tijdens een RTL-verkiezingsdebat („Carolien!?”). En een ronduit pijnlijk voorbeeld is dat van filmregisseur Michael Bay.
Geen kleine jongen, Michael Bay. Maakte het in Hollywood met spectaculaire actiefilms (Pearl Harbor, Armageddon, Transformers). Electronicagigant Samsung kon dan ook geen betere ambassadeur bedenken voor het promoten van hun destijds gloednieuwe Curved LED TV. Op CES in Las Vegas zou Bay komen vertellen waarom je per se dàt toestel moest hebben voor de maximale kijkervaring.
Bay kwam inderdaad, zag en…ging af als een gieter. De autocue slaat op hol. Hij raakt daardoor de draad kwijt. En komt dat niet meer te boven. Na iets meer dan een minuut vlucht hij het podium af. En helaas voor hem hebben we de beelden nog:
Wat te doen bij een black-out?
Hoe voorkom je dit of kom je hier uit? Gelukkig zijn er handvatten voor. En die heb ik nu zélf keihard nodig…
10…9…8…
Weet: alleen kalmte kan je redden. Stress schakelt je vermogen tot nadenken uit. Ik vond het een eye-opener toen ik dit voor het eerst hoorde. Kennelijk omdat nadenken in een stresssituatie niet heel functioneel is. Als je bedreigd wordt moet je vechten of vluchten. Niet Nadenken. Of bevriezen…
Het hoofd koel houden dus. Maar hoe doe je dat dan als het mis dreigt te lopen?
De Aandachtscirkels van Eberspächer
De Aandachtscirkels van Eberspächer helpen mij daarbij. Dit model is ooit ontwikkeld door de gelijknamige Duitse psycholoog. Eigenlijk komt het uit de sportpsychologie. En gaat het om het mentaal sterker maken van om sporters. Maar het kan je dus ook helpen bij je presentatie.
Het model bestaat uit 6 cirkels. Elke cirkel staat voor een state of mind. De cirkels lopen om elkaar heen. Zoals de ringen van een ui.
Je wil zitten in de kern, Cirkel 1: ik en mijn taak.
Dan ben je mentaal alleen maar bezig met wat je moet doen. In de sport is dat bijvoorbeeld: een tennisbal over het net slaan. In mijn geval iemand aankondigen.
Alleen, en dat is de crux. niemand zit permanent in die cirkel. Je kunt uit je flow raken.
In eerste instantie kom je in Cirkel 2 terecht: directe afleiding.
Bijvoorbeeld als iemand kucht. Of een autocue op hol slaat (Michael Bay). Of in mijn geval: ik kom niet op een naam.
Idealiter laat je het los en ga je terug naar Cirkel 1. Want anders glij je af naar Cirkel 3. Da ga je denken in termen van ‘is…’ vs ‘zou moeten zijn…’. Bijvoorbeeld: die autocue zou het toch moeten doen. Of in mijn geval: ik zou deze naam toch moeten weten?
Je voelt de spanning oplopen. En voordat je het weet glij je af naar Cirkel 4. denken aan slagen of dalen. Zoals Michael Bay en ik allebei denken: nu gaat het helemaal mis!
Nog erger wordt het in Cirkel 5. Als je gaat denken aan de consequenties van slagen of falen (in mijn geval dus: ik sla straks een enorme flater en mijn reputatie krijgt een deuk).
En tot slot is er Cirkel 6: existentiële twijfel. Dan ben je er he-le-maal uit. En denk je: wat doe ik hier? Of: dit heeft geen zin meer. Of zoals ik dacht: Kill. Me. Now!
Je wil zo snel mogelijk terugveren richting Cirkel 1 en dat lukt alleen als je niet in je hoofd gaat zitten
Gerben van Driel
Lees ook: Journalist Gerben van Driel legt uit hoe je omgaat met journalisten
Zo snel mogelijk terug naar Cirkel 1
Bottom-line: je wil zo snel mogelijk terugveren richting Cirkel 1. En dat lukt alleen als je niet in je hoofd gaat zitten. Maar in het hier en nu blijft. De situatie omarmt. Daarmee ontspant. Dat is de enige potentiële redding.
Dat vraagt uiteindelijk dat je durft te vertrouwen op jezelf. Ik deed ooit een opleiding waarin de docent zei: „Durf erop te vertrouwen dat de woorden je zullen vinden.” Ik vond dat toen heel zweverig klinken. Maar heb inmiddels ervaren dat het werkt.
Terug naar de studio: …7…6…5…
Die naam van mijn gast zit in mijn brein. Dat is een feit. Erover stressen garandeert mij dat ik er niet op zal komen. Mijn enige optie is om die gedachten los te laten en te vertrouwen.
Daar heb ik nog 5 seconden voor. Ik stop met strijden en verzoen me met de situatie. Wat er ook gebeurt: so be it.
Terwijl ik kijk naar mijn krabbels valt me stukje bij beetje een naam in. Ik heb niet metéén de klik dat dit ‘m ook echt is. Maar daarover gaan nadenken heeft zoals je inmiddels weet geen zin. Ik geef me over. En hoor de regisseur de laatste seconden aftellen: 3…2…1…
Waarna ik inzet: „Je kijkt naar beleggerstalkshow Bulls & Bears. Deze week met….” En de naam rolt er vlekkeloos uit. Mijn gast glimlacht en zegt: „dank je.” And I live to see another day.
Mede dankzij een Duitse psycholoog. Kom, hoe heet ie ook alweer…
Lees ook: Is er echt iets te leren van Debiteuren Crediteuren? Gerben van Driel denkt van wel
Gerben van Driel presenteert voor BusinessWise Even bellen met Silicon Valley en Move on Up. Elke dinsdag en donderdag verschijnt een nieuwe aflevering van Even bellen met Silicon Valley in je favoriete podcastapp. Move on Up luister je live op vrijdag van 13.00 tot 14.00 uur op New Business Radio en daarna op dinsdag als podcast.
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in:
