Bij KPMG volgde Bert Jongsma het traject om registeraccountant te worden, maar hij twijfelde of daar zijn toekomst lag. „Ergens diep lag bij mij toch de overtuiging dat een carrière als accountant niets voor mij zou zijn”, vertelt hij in At the Top - te beluisteren én bekijken onderaan dit artikel.
Op zijn 28ste vertrok hij. ,,De beslissing om je baan op te zeggen is al een belangrijk iets. Vervolgens ben ik op reis gegaan, eigenlijk zonder plan. Ik had wat geld gespaard en ben letterlijk liftend Nederland uitgegaan. Ik had een visum voor Iran en ben vervolgens anderhalf jaar weggebleven.”
“Ik was bijna wel een hippie. Ik denk dat je me niet zou hebben herkend”
Bert Jongsma CEO Simon Lévelt
Iran was het begin voor Bert Jongsma
Iran bleek pas het begin. ,,Ik ben door het Midden-Oosten gereisd, door veel landen waar je nu eigenlijk niet meer goed kunt reizen. Daarna ben ik ook in Pakistan, India, Myanmar en Zuidoost-Azië geweest.”
Na maanden onderweg zag hij er heel anders uit dan toen hij bij KPMG vertrok. ,,Ik was bijna wel een hippie. Ik was enorm afgevallen tijdens die reis. Op een gegeven moment zijn je kleren versleten en moet je lokaal wat nieuws kopen. Ik denk dat je me niet zou hebben herkend.”
Het dilemma bij thuiskomst
Na anderhalf jaar keerde Jongsma terug naar Nederland. ,,Ik kwam terug als mens met nieuwe inzichten.” Eén daarvan bleef hem in het bijzonder bij: ,,De kansen die je in je leven hebt, kunnen in grote mate afhankelijk zijn van de plek waar je toevallig geboren bent.”
Thuis zag hij twee richtingen voor zich. ,,De ene gedachte was zo snel mogelijk geld verdienen, zodat ik weer op reis kon. De andere gedachte was om mijn carrière zo in te vullen dat ik datgene waar ik goed in ben kon combineren met datgene wat ik belangrijk vind.”
In die periode ontmoette Jongsma zijn huidige vrouw. „Ik had wat meer de neiging om hier te blijven. Zeker toen we uiteindelijk kinderen kregen.” Na een aantal jaar solliciteerde hij bewust bij HealthNet International.
Lees ook: De stap terug van TicketSwap-founder Hans Ober: ‘Het voelde even niet meer als mijn bedrijf’
Met cijfers levens redden
HealthNet International, het huidige HealthNet TPO, werd opgericht door Artsen zonder Grenzen om na oorlogen de gezondheidszorg opnieuw op te bouwen. Jongsma begon binnen finance en kreeg later ook operations onder zijn hoede. ,,Dat bood me de gelegenheid om binnen mijn eigen vakgebied te werken voor een organisatie waarvan ik vond dat die goed bezig was.”
Hoewel hij veel met cijfers werkte, zag de huidige CEO tijdens reizen naar conflictgebieden wat daarachter schuilging. „Simpelweg malarianetten uitdelen kan levens redden. Een gezondheidspost inrichten is een basisbehoefte voor mensen. Ook al gaan er dingen niet goed, datgene wat je doet is van zo’n essentieel belang dat het ook heel veel oplevert.”
Van wereldwinkel naar supermarkt
De combinatie van zakelijke expertise en een maatschappelijke missie bracht Bert Jongsma later bij Fairtrade Original. „Fairtrade Original was de eerste eerlijke handelsorganisatie binnen Europa. De organisatie vond het belangrijk om op een eerlijke manier producten in te kopen in ontwikkelingslanden, zoals je die toen nog noemde.”
De producten werden vooral via wereldwinkels verkocht. Onder leiding van Jongsma werd de distributie verbreed. ,,We hebben de stap gezet richting de supermarkten, omdat het koopgedrag van consumenten echt veranderde. Maar ook omdat het fairtradeprincipe inmiddels breed werd gedragen.”
De stap naar het ondernemerschap
Bij zijn komst naar Simon Lévelt werd Jongsma niet alleen CEO, maar kreeg hij ook een belang in het bedrijf. ,,Dat was een voorwaarde. Eerlijk gezegd wilde ik dat ook graag. De stap die ik zette vanuit Fairtrade Original was dat ik mede-aandeelhouder kon worden en veel meer het ondernemerschap kon ervaren. Daar heb ik geen spijt van.”
Inmiddels bezit hij 35 procent van de aandelen. Sinds zijn komst is de omzet verdubbeld en maakte de winstgevendheid een grote sprong. Zelf kijkt hij verder dan die cijfers.
“Uiteindelijk gaat het erom dat je de organisatie gezonder achterlaat dan hoe je haar in handen hebt gekregen”
Bert Jongsma Simon Lévelt
Volledig over op biologische koffie en thee
„Als je voor een familiebedrijf werkt dat van generatie op generatie gaat, is winst maken leuk. Maar uiteindelijk gaat het erom dat je de organisatie gezonder achterlaat dan hoe je haar in handen hebt gekregen. Als in de geschiedenisboeken staat dat we in de periode dat ik er was, samen met de mensen die er in die periode waren, echt een stap vooruit hebben gezet en dat de volgende generatie daarvan heeft geprofiteerd, dan ben ik heel erg blij.”
Die gedachte speelde ook mee bij de keuze om volledig over te stappen op biologische koffie en thee. ,,Als je op 70 procent zit, is het veel mooier om er 100 procent van te maken, omdat je dan een duidelijke keuze maakt. De beslissing is niet gebaseerd geweest op het marktpotentieel dat we daarmee dachten te kunnen bereiken. Het is een overtuiging geweest.”
De volgende generatie op reis
Als Simon Lévelt er morgen niet meer zou zijn, zou Jongsma opnieuw gaan reizen. Tijdens zijn tocht richting India ontmoette hij bij de grens met Pakistan een Italiaan die met een zelf omgebouwde jeep de wereld rondtrok. ,,Hij had een tank van 200 liter water, een enorme voorraad benzine en was helemaal zelfstandig. Ik dacht toen al: als ik ooit op die leeftijd ben en ik kan dat doen, dan lijkt me dat fantastisch.”
Jongsma’s zoons zijn inmiddels 19 en 22. De oudste is naar Zürich vertrokken, de ander bereidt zich eveneens voor op een periode in het buitenland. Jongsma denkt dat zijn eigen verhalen en de reizen die ze als gezin maakten daarbij een rol hebben gespeeld. „Ik ervaar nu al dat het voor hem een heel goede stap is om te zetten. Het is een verrijking van je leven.”
En als zijn zoons straks net als hij met een kartonnen bord langs de weg zouden staan? Jongsma: „Ik zou het fantastisch vinden. Ik denk dat mijn vrouw het minder leuk vindt.”
Beluister het hele gesprek met Bert Jongsma terug in At the Top. Hierin gaat hij met presentator Paul van Riessen ook in gesprek over de groei van Simon Lévelt, zijn keuze om de verliesgevende activiteiten in België af te bouwen en hoe hij als eerste CEO van buiten de familie een 200 jaar oud bedrijf leidt.
Of bekijk het interview op YouTube:
Ontvang elke week het beste van BusinessWise in je mailbox. Schrijf je hier nu gratis in en maak kans op een mini-robot, Microduck!
